اختبار- تغییر مقررات پوشش در مدارس جمهوری آذربایجان و جلوگیری از ورود شماری از دانش‌آموزان و معلمان محجبه به مراکز آموزشی، طی روزهای اخیر به اعتراضاتی در این کشور دامن زده است.
جمهوری آذربایجان کشوری است با حدود ۱۰ میلیون جمعیت که اکثریت آن شیعه هستند و پس از ایران به دومین کشور شیعه جهان شناخته می‌شود. با وجود این ترکیب جمعیتی، ساختار سیاسی و حقوقی (از جمله قانون اساسی) این کشور بر پایه سکولاریسم بنا شده و نظام آموزشی این کشور نیز از این مسئله مستثنا نیست.
در هفته‌های اخیر هیئت وزیران جمهوری آذربایجان با تصویب دو مصوبه جدید، مقررات مربوط به پوشش دانش‌آموزان و معلمان در مدارس این کشور را تغییر داده است. تصمیمی که با اعتراضاتی در مدارس این کشور همراه شده است. این دو مصوبه عبارتند از:
مقررات پوشش دانش‌آموزان
در مصوبه شماره ۳۰۹ هیئت وزیران آذربایجان، مصوب ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ آمده است:
«استفاده از سایر عناصر پوششی که یکنواختی لباس فرم تعیین‌شده دانش‌آموزان را بر هم می‌زنند یا با اصل سکولار بودن آموزش عمومی سازگار نیستند، مجاز نیست.»
با اینکه در این مصوبات مستقیماً به حجاب یا روسری اشاره نشده، اما تأکید بر پوشیدن لباس فرم و «رعایت اصول سکولاریسم» می‌تواند باعث ایجاد محدودیت در استفاده از حجاب در مدارس شود.
مقررات پوشش معلمان
در ادامه این تغییرات، هیئت وزیران جمهوری آذربایجان در ۶ اکتبر ۲۰۲۶، مصوبه شماره ۳۲۵ درباره پوشش معلمان مدارس را تصویب کرد. در این مصوبه آمده است:
«پوشش کارکنان آموزشی، از جمله عناصر پوششی مورد استفاده آنان، باید با اصل سکولار بودن آموزش عمومی سازگار باشد.»
همچنین در بند ۲.۴ تأکید شده است:
«کارکنان آموزشی در زمان انجام وظایف شغلی خود مجاز نیستند از لباس‌ها یا عناصر پوششی‌ای استفاده کنند که با محیط حرفه‌ای مدرسه، ماهیت فعالیت آموزشی و ویژگی‌های سنی دانش‌آموزان سازگار نباشد یا از سبک پوششی تعیین‌شده در این الزامات خارج شود.»
این مصوبه نیز بدون اشاره مستقیم به حجاب یا روسری، مقررات جدیدی را برای پوشش معلمان در مدارس دولتی تعیین کرده است.
در پی اجرای این مصوبات و جلوگیری از حضور دانش‌آموزان محجبه در کلاس‌ها و اخراج معلمان محجبه، دانش‌آموزان برخی مدارس در حمایت از همکلاسی‌ها و معلمان خود، از حضور در کلاس‌های درس خودداری کرده و تجمعات اعتراضی برگزار کردند.
پولاد اصلانوف، روزنامه‌نگار زندانی نیز در اعتراض به این مصوبات دست به اعتصاب غذا زده است.
معترضان معتقدند محدودیت‌های جدید اعمال شده علاوه بر مغایرت با باورهای مذهبی، با اصل ۴۲ (حق تحصیل) و اصل ۴۸ (آزادی دین و وجدان) قانون اساسی این کشور در تعارض است.
بازداشت ۳۷ نفر در پی گسترش اعتراضات
با گسترش اعتراضات در مناطق مختلف جمهوری آذربایجان، برخوردهای امنیتی نیز شدت گرفته است. به گزارش الجزیره، پلیس ۳۷ نفر را در ارتباط با اعتراضات اخیر بازداشت کرده است.
اعتراضات در ترکیه
موج این اعتراضات در جمهوری آذربایجان محدود نماند و به ترکیه نیز سرایت کرد. در استانبول، معترضان با تجمع مقابل کنسولگری جمهوری آذربایجان، مقررات جدید را با محدودیت‌های مذهبی اعمال شده در جریان کودتای پسامدرن سال ۱۹۹۷ ترکیه مقایسه کردند و خواستار لغو این مصوبات شدند.
هم‌زمان با این اعتراضات، گزارش‌هایی درباره اختلال در دسترسی به اینستاگرام و تیک‌تاک منتشر شده است. با این حال، علت این اختلال‌ها و ارتباط آن با اعتراضات فعلی هنوز بطور رسمی تأیید نشده است.
بیشتر بخوانید:
