لایحه قانونی مربوط به استقلال کانون کارشناسان رسمی (منسوخ)
مصوب ۱۳۵۸/۰۸/۰۱ شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
مستندات مرتبط
ماده ۱- کانون کارشناسان رسمی دارای شخصیت حقوقی است که در مقر هر دادگاه استان تشکیل میشود. تشکیل کانون کارشناسان رسمی هر استان منوط بر این است که تعداد کارشناسان رسمی آن استان به سی نفر برسد و تا وقتی که عده کارشناسان به حد نصاب مذکور نرسیده کارشناسان رسمی آن استان تابع مقررات و نظامات کانون کارشناسان رسمی تهران خواهد بود.
کلیه کارشناسان رسمی عضو کانون کارشناسان رسمی محسوب میشوند و تابع مقررات این قانون و نظامات کانون میباشند.
ماده ۲- ارکان کانون به شرح زیر است:
الف- مجمع عمومی
ب- هیئت مدیره
ج- بازرسان
د- شورای کارشناسی
ه- دادسرای انتظامی
و- دادگاه انتظامی
ماده ۳- مجمع عمومی کانون کارشناسان هر استان از کارشناسانی که در حوزه آن استان اشتغال به کارشناسی دارند و حائز شرایط زیر باشند تشکیل میگردد:
الف- پروانه کارشناسی آنان دارای اعتبار باشد.
ب- حق عضویت خود را تا تاریخ تشکیل مجمع عمومی پرداخت کرده باشند.
ج- در حال تعلیق از کارشناسی نباشند.
ماده ۴- طرز تشکیل مجمع عمومی عادی به شرح زیر است:
۱- مجمع عمومی عادی ظرف سه ماه اول هر سال در مرکز کانون یا محل مناسب دیگری که در آگهی تعیین خواهد شد به دعوت هیئت مدیره منعقد میشود. هیئت مدیره مکلف به دعوت مجمع عمومی میباشد.
۲- دعوت بوسیله انتشار آگهی در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار تهران یا مرکز استان حسب مورد و همچنین ارسال دعوتنامه با پست به عمل خواهد آمد و دستور جلسه باید در متن آگهی و دعوتنامه قید شود.
۳- آگهی و دعوتنامه باید لااقل ۱۵ روز قبل از تاریخ تشکیل مجمع در روزنامه منتشر یا بوسیله پست ارسال گردد.
۴- مجمع عمومی با حضور دوسوم اعضاء کانون رسمیت خواهد داشت و در صورتی که در جلسه اول نصاب مزبور حاصل نشود دعوت به ترتیب فوق تجدید خواهد شد و جلسه دوم با حضور هر عده که حاضر شوند رسمیت خواهد داشت و تصمیمات مجمع به اکثریت نافذ و معتبر است.
۵- مجمع عمومی دارای یک نفر رئیس و دو نفر منشی خواهد بود که از بین اعضاء حاضر در جلسه تعیین میشوند برای تعیین رئیس و منشیان بدواً مسنترین عضو حاضر اداره جلسه را به عهده میگیرد.
۶- هیئت مدیره و بازرسان با رأی مخفی در مجمع عمومی انتخاب خواهند شد و برای نظارت در اخذ رأی و قرائت آراء سه نفر به عنوان هیئت نظارت از بین اعضای حاضر از طرف مجمع انتخاب خواهند شد کسانی که برای عضویت در هیئت مدیره و یا سمت بازرسی داوطلب باشند نمیتوانند به عضویت هیئت نظارت انتخاب شوند.
۷- هیئت نظارت آراء مأخوذه را شمارش و پس از تطبیق تعداد آن با عده حاضر به قرائت آراء اقدام و نتیجه را در صورتمجلس قید میکند.
۸- رأی باید کتبی و مخفی و بدون علامت مشخصه باشد و آرائی که دارای علامت مشخصه یا امضاء باشد باطل است و اسامی مکرر و همچنین اسامی زائد بر عدهای که باید انتخاب شوند قرائت نخواهد شد.
۹- از انتخابشدگان کسانی که به ترتیب دارای رأی بیشتری هستند عضو اصلی و کسانی که بعد از اعضای اصلی دارای رأی بیشتری باشند عضو علیالبدل خواهند بود و برای بازرسان جداگانه اخذ رأی خواهد شد.
ماده ۵- وظائف و اختیارات مجمع عمومی به شرح زیر است:
۱- بررسی گزارش هیئت مدیره و بازرسان اظهارنظر درباره آن.
۲- بررسی و تصویبنامه سال گذشته.
۳- بررسی و تصویب بودجه سال آینده کانون .
۴- تعیین خط مشی برنامههای کانون.
۵- انتخاب هیئت مدیره و بازرسان و در صورت انقضاء دوره آنها.
۶- انتخاب اعضاء هیئت مدیره در صورت سلب شرایط یا فوت یا استعفاء بعضی از آنان بهنحوی که تعداد اعضاء هیئت مدیره از حداقل مقرر کمتر باشد و اعضاء علیالبدل کافی برای تصدی محلهای خالی در هیئت مدیره نباشند در این مورد مجمع عمومی بطور فوقالعاده دعوت خواهد شد.
۷- مذاکره و اتخاذ تصمیم درباره سایر اموری که در دستور جلسه قرار دارد.
ماده ۶- هیئت مدیره کانون کارشناسان استان تهران مرکب از یازده نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علیالبدل و دو نفر بازرس اصلی و یک نفر بازرس علیالبدل و در سایر استانها دارای پنج نفر عضو اصلی و دو نفر عضو علیالبدل و دو نفر بازرس خواهد بود که برای مدت چهار سال از طرف مجمع عمومی انتخاب میشوند جلسات هیئت مدیره کانون در تهران با حضور حداقل ۷ نفر و در سایر استانها با حضور حداقل ۳ نفر رسمیت خواهد داشت.
ماده ۷- اعضاء هیئت مدیره از بین کارشناسان رسمی هر استان انتخاب میشوند که علاوه بر شرایط مذکور در ماده ۳ باید واجد شرایط زیر نیز باشند:
الف- داشتن لااقل ۳۵ سال سن
ب- داشتن مدرک تحصیلی از لیسانس به بالا و حداقل پنج سال سابقه کارشناسی و در صورت نداشتن مدرک لیسانس حداقل ده سال سابقه کارشناسی متوالی.
ج- اقامت در حوزه استان مربوط
د- داشتن حسن شهرت
ه- نداشتن محکومیت انتظامی محرومیت موقت یا دائم از کارشناسی
ماده ۸- هیئت مدیره کانون استان تهران از بین خود یک نفر رئیس، دو نفر نایب رئیس، دو نفر منشی، یک نفر مسئول امور مالی و در سایر کانونها هیئت مدیره از بین خود یک نفر رئیس – یک نفر نایب رئیس – یک نفر منشی – یک نفر مسئول امور مالی با رأی مخفی برای مدت دو سال انتخاب خواهند کرد.
تجدید انتخاب اعضاء مذکور برای دو ساله دوم بلامانع است. رئیس هیئت مدیره مکلف است یک ماه قبل از انقضاء دو سال اول اعضاء هیئت مدیره را برای انتخاب هیئت رئیسه جدید دعوت کند و تا زمانی که هیئت رئیسه جدید تعیین نشده است هیئت رئیسه قبلی وظایف خود را کماکان انجام خواهد داد.
ماده ۹- وظایف هیئت مدیره کانون به قرار زیر خواهد بود:
الف- رسیدگی به صلاحیت علمی و فنی و اخلاقی متقاضیان کارشناسی (بعد از اظهارنظر کمیسیونهای تشخیص صلاحیت علمی و فنی هر رشته) و دادن پروانه کارآموزی و کارشناسی به داوطلبانی که واجد شرایط باشند.
ب- اداره امور کانون و نظارت بر رفتار کارشناسان در امور مربوط به کارشناسی
ج- قبول شکایت و عندالاقتضا ارجاع آن به دادسرای انتظامی کانون برای تعقیب کارشناس متخلف. هیئت مدیره در صورت اطلاع از تخلف کارشناس رأساً نیز میتواند تعقیب کارشناس متخلف را از دادسرای انتظامی کانون بخواهد.
د- فراهم آوردن وسائل پیشرفت علمی و عملی کارشناسان.
ه- تمدید پروانه کارشناسی هر دو سال یکبار.
و- انتخاب اعضای کمیسیونهای آزمون و کمیسیونهای تشخیص صلاحیت علمی و فنی. هیئت مدیره میتواند عنداللزوم به تشکیل کمیسیونهای دیگر نیز اقدام نماید.
ز- تعداد اعضای کمیسیونهای آزمون و تشخیص صلاحیت علمی و فنی سه نفر خواهد بود که از بین پنج نفر کارشناس پیشنهاد شده از طرف رشته مربوطه وسیله هیئت مدیره انتخاب میشود. تعداد اعضای سایر کمیسیونها بسته به نظر هیئت مدیره خواهد بود.
تبصره ۱- دوره کارآموزی داوطلبان کارشناسی یک سال خواهد بود و داوطلبان تحت نظر کارشناسان رسمی که لااقل ده سال سابقه کارشناسی داشته باشند با معرفی داوطلب و تائید کانون، کارآموزی خواهند کرد.
تبصره ۲- در رشتههای جدید کارشناسی داوطلب از کارآموزی معاف است و در رشتههائی که سابقه کارشناسی کمتر از ۱۰ سال است و یا کارشناسان آن رشته کمتر از ۱۰ سال سابقه کارشناسی دارند به شرط مقرر در تبصره یک از حیث مدت ده سال سابقه رعایت نخواهد شد.
ماده ۱۰- به اشخاص زیر حسب نیاز و اعلام وزارت دادگستری از طرف کانون پروانه کارشناسی داده میشود:
الف- کسانی که دارای دانشنامه لیسانس یا بالاتر در رشته مورد درخواست بوده و دارای پنج سال سابقه کار در رشته مزبور در ادارات دولتی یا شرکتهای معتبر خصوصی باشند و دوره کارآموزی را با موفقیت به پایان رسانیده باشند.
ب- متقاضیان باید فاقد پیشینه محکومیت کیفری جرائم مذکور در ماده ۱۹ قانون مجازات عمومی و تبصره ۱ آن باشند.
ج- سوء شهرت نداشته باشند.
د- سن آنان کمتر از سی سال نباشد.
ه- به مواد مخدر معتاد نباشند.
تبصره- کسانی که تا تاریخ تصویب این قانون دارای پروانه کارشناسی معتبر بوده و سلب صلاحیت از آنان نشده باشد کماکان کارشناس رسمی شناخته میشوند.
ماده ۱۱- کارشناسان رسمی جدید در موقع اخذ پروانه باید در جلسه رسمی هیئت مدیره سوگند یاد کنند. متن سوگندنامه به شرح زیر است:
«به خداوند متعال سوگند یاد میکنم در امور کارشناسی که به من ارجاع میگردد خداوند متعال را حاضر و ناظر دانسته به راستی و درستی عقیده خود را اظهار نمایم و نظریات خصوصی را در آن دخالت ندهم و تمام نظر خود را نسبت به موضوع کارشناسی اظهار نمایم و هیچ چیز را مکتوم ندارم و برخلاف واقع چیزی نگویم و ننویسم».
ماده ۱۲- در صورت وجود جهات رد هرگاه کارشناسی شخصاً آن را اعلام نکند و در امر کارشناسی اظهارنظر نماید متخلف محسوب و به مجازات انتظامی محکوم میشود جهات رد همان است که در قانون آئین دادرسی مدنی مقرر است.
ماده ۱۳- شورای کارشناسی از رؤسا یا نمایندگان رشتههای مختلف کارشناسی با انتخاب کارشناسان رشته تشکیل میشود. ترتیب انتخاب رؤسا و نمایندگان رشتهها و طرز تشکیل و تعداد اعضاء شورا و مدت عضویت و نحوه اجرای وظائف شورا بر طبق آییننامهای است که به تصویب هیئت مدیره کانون خواهد رسید.
ماده ۱۴- وظائف شورای کارشناسی به قرار زیر است:
الف- مطالعه و اظهارنظر درباره رشتههای مختلف کارشناسی.
ب- تهیه و تدوین طرحهای اصلاحی در رشتههای مختلف کارشناسی و پیشنهاد آن به هیئت مدیره.
ج- مطالعه و اظهارنظر مشورتی درباره موضوعاتی که از طرف هیئت مدیره ارجاع میشود.
ماده ۱۵- دادسرای انتظامی کارشناسان رسمی مرجع رسیدگی به تخلفات کارشناسان و تعقیب آنان میباشد و دادستان دادسرای انتظامی از بین کارشناسان رسمی بوسیله مجمع عمومی عادی برای مدت چهار سال انتخاب خواهد شد و دادیاران دادسرای انتظامی با پیشنهاد دادستان و تصویب هیئت مدیره به تعداد لازم تعیین میشوند. دادسرای انتظامی کارشناسان رسمی پس از رسیدگی به تخلفات و شکایات در صورتی که عقیده بر تخلف داشته باشند کیفرخواست صادر میکند و در غیر این صورت قرار منع تعقیب خواهد داد. قرار منع تعقیب ظرف ۱۰ روز پس از ابلاغ با رعایت مسافت از طرف شاکی یا رئیس هیئت مدیره کانون قابل اعتراض در دادگاه انتظامی کانون کارشناسان میباشد و چنانچه دادگاه انتظامی کانون قرار منع تعقیب را صحیح ندانست به موضوع رسیدگی و حکم مقتضی صادر مینماید.
ماده ۱۶- مرجع رسیدگی به تقاضای تعقیب کارشناسان رسمی دادگاه انتظامی کارشناسان رسمی است. دادگاه مذکور مرکب از سه نفر عضو اصلی و دو نفر عضو علیالبدل خواهد بود که از بین کارشناسان رسمی در مجمع عمومی عادی برای مدت چهار سال انتخاب میشوند. احکام دادگاه انتظامی بجز در مورد محرومیتهای موقت و دائم از کارشناسی قطعی است و در مورد مجازاتهای محرومیت موقت یا دائم محکوم علیه میتواند پس از ابلاغ ظرف ده روز با رعایت مسافت (طبق قانون آئین دادرسی مدنی) تقاضای تجدیدنظر نماید مرجع تجدیدنظر دادگاه عالی انتظامی قضات بوده و رأی دادگاه مزبور قطعی است.
تبصره ۱- اعضاء دادگاه انتظامی و دادستان انتظامی کانون باید دارای همان شرایطی باشند که برای اعضاء هیئت مدیره مقرر است.
تبصره ۲- دادستانی انتظامی کانون نیز میتواند در مدت مقرر از حکم برائت درخواست تجدیدنظر نماید.
ماده ۱۷- مرور زمان نسبت به تعقیب انتظامی کارشناسان رسمی دو سال از تاریخ وقوع تخلف (در صورت عدم تعقیب) یا آخرین اقدام تعقیبی خواهد بود.
ماده ۱۸- هر موقع وزیر دادگستری یا رئیس هیئت مدیره کانون کارشناسان رسمی از سوء رفتار یا اعمال منافی یا حیثیت کارشناسی اطلاع حاصل کنند میتوانند از دادگاه انتظامی کانون تعلیق موقت او را تا صدور حکم نهائی بخواهد و دادگاه در جلسه خارج نوبت به این درخواست رسیدگی میکند در صورتی که رأی به تعلیق موقت صادر شود قابل اجرا خواهد بود، همچنین در صورتی که شش نفر از اعضاء هیئت مدیره کانون به جهات مذکور درخواست تعلیق کارشناسی را بنماید کانون مکلف است از دادگاه تقاضای تعلیق آن کارشناس را بنماید کارشناس معلق میتواند از رأی مزبور تقاضای تجدیدنظر نماید و همچنین وزیر دادگستری و یا رئیس کانون در صورت رد تقاضای تعلیق حق درخواست تجدیدنظر دارند. دادگاه انتظامی قضات به کلیه این درخواستها خارج از نوبت رسیدگی میکند و رأی دادگاه انتظامی قضات قطعی است.
تبصره- آئیننامه انواع تخلفات کارشناسی و میزان مجازات کارشناسان را کانون کارشناسان رسمی تهیه میکند و پس از تصویب وزیر دادگستری قابل اجرا خواهد بود.
ماده ۱۹- میزان دستمزد کارشناسی رسمی طبق تعرفهای است که به پیشنهاد کانون به تصویب وزارت دادگستری خواهد رسید و در قبال اشخاص حقیقی و حقوقی این تعرفه معتبر خواهد بود این تعرفه هر ۵ سال یکبار قابل تجدیدنظر خواهد بود.
ماده ۲۰- هر کس در حین انجام وظیفه کارشناسی رسمی یا به سبب آن نسبت به کارشناس رسمی دادگستری توهین نماید به حبس جنحه ای از ۶۱ روز الی ۳ ماه محکوم خواهد شد.
ماده ۲۱- در مواردی که وزیر دادگستری از دادستان انتظامی یا اعضاء دادگاه انتظامی تخلفی مشاهده نماید رسیدگی به آن را به دادستان کل کشور ارجاع مینماید دادستان کل بوسیله مقتضی تحقیقات لازم را نموده در صورتی که تخلف را محرز دانست پرونده را به منظور رسیدگی به دادگاه عالی انتظامی قضات احاله خواهد نمود و رأی دادگاه قطعی است.
ماده ۲۲- کانون با رعایت مقررات این قانون آئیننامهای مربوط به امور شورای کارشناسی کارآموزی – تعداد کمیسیونها – صدور پروانه و نظائر آن را ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون تنظیم و پس از تصویب شورای کارشناسی و هیئت مدیره به موقع اجرا خواهد گذاشت.
ماده ۲۳- کارشناسان رسمی دادگستری در رشتههای مختلف حسابداری و در صورت داشتن لیسانس یا مدارک بالاتر و دارا بودن پنج سال سابقه کارشناسی دارای همان صلاحیت و وظائف و مسئولیتهای حسابداران رسمی موضوع تبصره ۲ ماده ۲۷۶ قانون مالیاتهای مستقیم و ماده ۲۴۲ قانون تجارت و تبصره ذیل آن خواهند بود. گزارش این قبیل کارشناسان در حدود صلاحیت مندرج در پروانه کارشناسی آنان در مورد رسیدگی به دفاتر حسابداری و ترازنامه شرکتها و اشخاص حقیقی و حقوقی دارای همان ارزش و اعتبار گزارش حسابداران رسمی است.
ماده ۲۴- از تاریخ تصویب این قانون تشخیص صلاحیت علمی و صدور پروانه کارشناسان رشتههای مختلف فنون توسعه منابع آب و آبیاری موضوع ماده ۶۴ قانون آب و نحوه ملی شدن آن به عهده کانون کارشناسان رسمی دادگستری محول میگردد.
ماده ۲۵- هزینههای کانون از محلهای زیر تأمین میگردد:
الف- حق عضویت سالیانه
ب- کمکهای دولت
ج- کمکهای نقدی یا غیرنقدی اشخاص حقیقی یا حقوقی
د- صدی پنج از حقالزحمه کارشناسان
ه- هزینه تمدید پروانه کارشناسی از قرار سالی یک هزار ریال
تبصره ۱- حق عضویت سالیانه به پیشنهاد هیئت مدیره کانون و تصویب وزیر دادگستری تعیین میشود.
تبصره ۲- میزان حق عضویت سالیانه و هزینه تمدید پروانه کارشناسی هر پنج سال یکبار به پیشنهاد هیئت مدیره کانون و تصویب وزیر دادگستری ممکن است کاهش یا افزایش یابد.
تبصره ۳- وزارتخانه ها – سازمانها – مؤسسات، شرکتهای دولتی و شهرداریها موظفند مبلغ موضوع بند (د) این ماده را از دستمزد کارشناسان رسمی کسر و به حساب کانون واریز کنند.
ماده ۲۶- سن بازنشستگی کارشناسان رسمی ۷۵ سال خواهد بود.
ماده ۲۷- مترجمین رسمی زبانهای مختلف از تاریخی که وزارت دادگستری اعلام میکند در عداد کارشناسان رسمی محسوب و عضو کانون کارشناسان رسمی دادگستری خواهند بود.
ماده ۲۸- در هر مورد که هیئت مدیره کانون لازم بداند میتواند با جلب نظر شورای کارشناسی در حدود صلاحیت فنی هر یک از کارشناسان تجدیدنظر نماید.
ماده ۲۹- کارشناسانی که مستخدم شاغل دولت یا مؤسسات وابسته به دولت هستند نمیتوانند در دعاوی و اموری که مربوط به وزارتخانهها یا اداره یا مؤسسه متبوع آنهاست به عنوان کارشناس مداخله و اظهارنظر کنند، مگر اینکه در آن رشته کارشناس رسمی دیگری وجود نداشته باشد یا آنکه کارمند مذکور طبق مقررات مربوط به آن سازمان قانوناً ملزم به اظهارنظر باشد. دادگاهها و دادسراها و ادارات دادگستری و ثبت نمیتوانند امر کارشناسی را به کارشناسانی که کارمند شاغل قضائی یا اداری دادگستری یا ثبت هستند رجوع کنند مگر اینکه در آن رشته جز قاضی و یا کارمند شاغل کارشناس دیگری وجود نداشته باشد.
ماده ۳۰- آن قسمت از قوانین مربوط به کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۳۷ و ۱۳۳۹ و سایر قوانین و مقررات راجع به کارشناسان که با مواد این قانون مغایرت داشته باشد از تاریخ تصویب این قانون لغو میشود.
نخست وزیر
تازههای قوانین:
قانون اصلاح ماده (۳۴) اصلاحی قانون ثبت مصوب ۱۳۵۱ و حذف ماده (۳۴) مکرر آن
قانون اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران)
قانون تشکیل وزارت راه و شهرسازی
قانون بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور
قانون تفسیر ماده (۱۳) قانون حمایت از آزادگان مصوب ۱۳۶۸
قانون راجع به خدمت نیمه وقت بانوان
قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری
