مثلا فرض کنید یک نفر با گذاشتن اسلحه روی شقیقه شخصی دیگر، او را تهدید به قتل می‌کند و مجبورش می‌کند سندی را امضا کند که بر اساس آن مبلغی را بدهکار است. فرد قربانی به دلیل ترس از جان خود خانواده‌اش و ادامه تهدیدها، یکسال از شکایت خودداری می‌کند. اما پس از رفع خطر تصمیم به شکایت می‌گیرد. سوال این است آیا بعد از گذشت یکسال از وقوع جرم هنوز می‌تواند شکایت کند؟
۱- جرم تهدید و اقسام آن
تهدید عمومی؛ ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی
اگر شخصی، شخص دیگر را به قتل، آسیب جسمی، لطمه به آبرو یا اموال یا افشای اسرار خود یا بستگانش تهدید کند، مرتکب جرم موضوع ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) شده است؛ خواه در مقابل تهدید، پول یا انجام کاری را مطالبه کند و خواه نکند.
مجازات این جرم، حبس از یک ماه تا یک سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه است.طبق ماده ۱۰۴ قانون مذکور، این جرم قابل گذشت است.
تهدید برای گرفتن سند یا امضا؛ ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی
اگر شخصی با زور، اجبار یا تهدید، دیگری را وادار به دادن یا امضای نوشته و سند کند یا سند و نوشته متعلق به او را بگیرد، رفتار او مشمول ماده ۶۶۸ است.
مجازات این جرم، حبس از ۴۵ روز تا یک سال و تا ۷۴ ضربه شلاق است. این جرم نیز قابل‌گذشت و از درجه شش محسوب می‌شود.
تهدید به افشای آثار مستهجن (مثلا عکس‌های خصوصی)
نوع دیگر از تهدید عبارت است از تهدید به انتشار عکس، فیلم یا آثار مستهجن که از شخص دیگری تهیه شده است. این عمل با شرایط خاصی در ماده ۴ «قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند» جرم‌انگاری شده است: «هر کس با سوء استفاده از آثار مبتذل و مستهجن تهیه شده از دیگری، وی را تهدید به افشاء و انتشار آثار مزبور نماید و از این طریق با وی زنا نماید به مجازات زنای به عنف محکوم می‌شود ولی اگر عمل ارتکابی غیر از زنا و مشمول حد باشد حد مزبور بر وی جاری می‌گردد و در صورتی که مشمول تعزیر باشد به حداکثر مجازات تعزیری محکوم خواهد شد.»
مجازات این جرم دو تا پنج سال حبس، ده سال محرومیت از حقوق اجتماعی و ۷۴ ضربه شلاق است. همچنین، این جرم برخلاف دو جرم قبلی، غیرقابل گذشت محسوب می‌شود.
۲- مرور زمان جرم تهدید
در قانون مجازات اسلامی، سه نوع مرور زمان وجود دارد: مرور زمان شکایت، مرور زمان تعقیب و مرور زمان اجرای مجازات.
الف) مرور زمان شکایت
مرور زمان شکایت، مهلتی است که بزه‌دیده برای طرح شکایت علیه متهم در اختیار دارد. جرایم موضوع مواد ۶۶۸ و ۶۶۹ در فهرست جرایم قابل گذشت قرار دارند. بنابراین، طبق ماده ۱۰۶، شاکی باید ظرف یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم شکایت کند در غیراینصورت پس گذشت مدت مزبور امکان شکایت ندارد.
البته لازم به ذکر است در صورتی که شاکی تحت سلطه متهم بوده یا به دلیلی خارج از اختیار خود امکان شکایت نداشته باشد، مهلت قانونی از تاریخ رفع مانع شکایت محاسبه می‌شود.
ب) مرور زمان تعقیب
مرور زمان تعقیب یعنی اگر مهلت قانونی بگذرد و پرونده به حکم قطعی نرسد، دیگر ادامه تعقیب متهم متوقف شود.
از آنجا که مجازات جرایم موضوع مواد ۶۶۸ و ۶۶۹ در درجه شش قرار می‌گیرد، مرور زمان تعقیب آن‌ها پنج سال است. این مدت از تاریخ وقوع جرم یا در صورت آغاز تعقیب یا تحقیق، با توجه به تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی قانونی محاسبه می‌شود.
ج) مرور زمان اجرای مجازات
مرور زمان اجرای مجازات زمانی مطرح می‌شود که حکم قطعی صادر شده، اما مجازات در مهلت قانونی اجرا نشده باشد. طبق ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی، مرور زمان اجرای مجازات جرایم تعزیری درجه شش هفت سال از تاریخ قطعی‌شدن حکم است.
۳- جدول خلاصه مرور زمان جرم تهدید
| عنوان جرم | مجازات قانونی | مرور زمان شکایت | مرور زمان تعقیب | مرور زمان اجرای مجازات |
|---|---|---|---|---|
| تهدید عمومی (ماده ۶۶۹) | حبس ۱ ماه تا ۱ سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه (درجه ۶) | ۱ سال | ۵ سال | ۷ سال |
| اجبار یا تهدید برای گرفتن سند یا امضا (ماده ۶۶۸) | حبس ۴۵ روز تا ۱ سال و تا ۷۴ ضربه شلاق (درجه ۶) | ۱ سال | ۵ سال | ۷ سال |
| استفاده از آثار مستهجن به‌عنوان وسیله تهدید برای اخاذی یا هدف نامشروع | حبس ۲ تا ۵ سال، محرومیت از حقوق اجتماعی به مدت ۱۰ سال و ۷۴ ضربه شلاق (درجه ۵) | ندارد | ۷ سال | ۱۰ سال |
بیشتر بخوانید:
