آییننامه مترجمان رسمی (منسوخ)
مصوب ۱۳۴۸/۰۲/۱۱ وزیر دادگستری
فهرست
آییننامه مترجمان رسمی (منسوخ)
مصوب ۱۳۴۸/۰۲/۱۱ وزیر دادگستری
نظر به ماده سوم قانون راجع به ترجمه اظهارات و اسناد در محاکم و دفاتر رسمی مصوب ۲۰ خرداد ماه ۱۳۱۶ و ماده سی ام قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ آئیننامه مترجمان رسمی مشتمل بر ۳۵ ماده به شرح زیر تصویب میشود:
الف- ترتیب انتخاب مترجمان رسمی
ماده ۱- وزارت دادگستری در صورت احتیاج بوسایل مقتضی از داوطلبان مترجمی رسمی و اشخاص واجد صلاحیت دعوت میکند تا درخواست خود را در تهران به اداره فنی وزارت دادگستری و در شهرستانها به دادگستری محل تسلیم کنند.
ماده ۲- شرائط مترجمی رسمی از قرار زیر است:
۱- داشتن تبحر کامل در ترجمه زبان مورد احتیاج
۲- داشتن بیش از ۲۵ سال سن
۳- عدم شهرت به فساد اخلاق
۴- نبودن تحت ولایت و قیمومت
۵- عدم محکومیت به جنایت و محکومیتهای جنحهای که به تشخیص اداره فنی و تصویب وزیر دادگستری منافی شغل مترجمی رسمی باشد.
ماده ۳- درخواست مترجمی رسمی باید دارای پیوستهای زیر باشد:
۱- یک برگ رونوشت گواهی شده شناسنامه
۲- دو قطعه عکس۳×۴ (برقی)
۳- رونوشت یا فتوکپی آخرین مدرک تحصیلی
۴- اصل یا رونوشت یا فتوکپی مدارک مربوط به سابقه مترجم در امر ترجمه و یا مدارک تحصیل زبان مورد نظر در صورت موجود بودن.
۵- گواهی عدم سوء پیشینه (برای کارمندان دولت و مؤسسات وابسته به دولت گواهی اداره مربوط مبنی بر اشتغال کافی است).
ماده ۴- درخواست ترجمه رسمی به ترتیب تاریخ وصول در دفتری ثبت و برای هر داوطلب پرونده جداگانه ای تشکیل میشود. اداره فنی و دادگستری محل در صورت لزوم به وسائل مقتضی در خصوص صلاحیت اخلاقی داوطلب تحقیق به عمل آورده نتیجه را در پرونده او منعکس میسازند.
ماده ۵- اداره فنی پرونده داوطلبان را در کمیسیونی مرکب از رئیس اداره فنی و یکنفر که بزبان خارجی مربوط تسلط کامل داشته باشد و یکنفر از قضات بانتخاب وزیر دادگستری مطرح میسازد و واجدین صلاحیت را برای شرکت در امتحان کتبی دعوت میکند. امتحان زیر نظر کمیسیون مذکور و یا هیئت ممتحنهای که وزیر دادگستری تعیین خواهد کرد به عمل میآید و شامل ترجمه یک متن از زبان فارسی به زبان خارجی و ترجمه یک متن از زبان خارجی بزبان فارسی خواهد بود و سئوالات امتحانی در جلسهای که روز امتحان تشکیل میشود تهیه و بلافاصله در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد.
سئوالات امتحانی برای شهرستانها زیر نظر کمیسیون و یا هیئت ممتحنه مذکور در فوق طرح و در پاکت لاک و مهر شده به دادگستری محل ارسال میشود.
جلسه امتحان در شهرستانها زیر نظر هیئتی مرکب از رئیس دادگستری محل و دو نفر از قضات با انتخاب رئیس دادگستری به عمل خواهد آمد و پاکت لاک و مهر شده سئوالات در همان جلسه امتحان مفتوح و در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد هیئت مذکور پس از خاتمه امتحان ذیل یا ظهر اوراق امتحانی را امضاء کرده در پاکت لاک و مهر شده به اداره فنی ارسال خواهد داشت.
تبصره- استفاده از فرهنگ لغت در امتحان مجاز است.
ماده ۶- تصحیح اوراق امتحانی زیر نظر کمیسیون مذکور در ماده ۵ صورت میگیرد و امتیازاتی که به اوراق داده میشود عبارت خواهد بود از عالی، خوب، کافی، رد امتیاز هر ورقه ذیل یا ظهر همان ورقه ثبت شده و بامضاء اعضاء کمیسیون یا هیئت میرسد.
ماده ۷- اداره فنی بترتیب امتیاز تعداد مورد لازم را برای انجام مصاحبه دعوت مینماید مصاحبه زیر نظر کمیسیون یا هیئت مذکور در ماده ۵ انجام میگردد و اداره فنی تعداد مورد احتیاج را به ترتیب از بین کسانی که دارای امتیاز بیشتری بوده و در مصاحبه قبول شدهاند انتخاب میکند.
ماده ۸- انتخاب شدگان در حضور کمیسیون مذکور در ماده ۵ بشرح زیر سوگند یاد میکنند.
(به خدای بزرگ و به کتاب آسمانی خود سوگند یاد میکنم که در امر ترجمه قلم و زبان خود را جز براستی و حقیقت بکار نبرم و در سمت مترجمی رازدار و امین باشم) سپس اداره فنی به نام آنان پروانه مترجمی رسمی صادر و پس از الصاق مبلغ چهار صد ریال تمبر به آنان تسلیم میکند. پروانه مترجمان رسمی باید دارای عکس و نمونه امضاء مترجم باشد.
ماده ۹ (منسوخ ۱۳۵۵/۱۱/۱۴)- صدور پروانه مترجمی رسمی چند زبان برای داوطلبانی که صلاحیت علمی و فنی آنان طبق این آئین نامه مسلم گردد بلامانع است.
ب- تمدید پروانه
ماده ۱۰- مترجمان رسمی باید در اردیبهشت ماه هرسال برای تمدید پروانه خود در مرکز به اداره فنی وزارت دادگستری و در شهرستانها بهدادگستری محل مراجعه کنند. در صورتیکه موجبی برای عدم تمدید نباشد پس از الصاق مبلغ چهار صدریال تمبر پروانه آنان برای یکسال تمدید میشود. مترجمانی که پروانه خود را تمدید نکنند حق مترجمی رسمی نخواهند داشت و اداره فنی وزارت دادگستری و دادگستری شهرستانها از تصدیق امضاء آنان ممنوع است. رؤسای دادگستری همه ساله تمدید پروانه هر یک از مترجمان رسمی را جداگانه به اداره فنی اعلام خواهند داشت.
ماده ۱۱- دادگاه یا دادسرا و یا هر مقام رسمی دیگر که به مترجم کار ارجاع میکند باید طرز رفتار او را مراقبت نمود هرگونه تخلفی که مشاهده نماید به اداره فنی گزارش دهد. عدم رعایت مقررات این ماده برای مأمورین دولت طبق ماده ۲۵ قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب ۲۳ بهمن ماه ۱۳۱۷ مستلزم تعقیب انتظامی است.
ماده ۱۲- کلیه اسناد دولتی و مدارک تحصیلی که از طرف مراجع ذیصلاح برای ترجمه ارسال میگردد باید از طریق اداره فنی به مترجم رسمی ارجاع گردد.
ج- وظایف و مقررات انتظامی مترجمان رسمی
ماده ۱۳- مترجم رسمی باید دارای دفتر ثبت و برگ رسید و مهر به شرح زیر باشد:
۱- دفتر ثبت که مشخصات کارهای ارجاعی (نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی اگر غیر از صاحب سند باشد و نشانی کامل او و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد ترجمه و میزان دستمزد) در آن ثبت میشود این دفتر وسیله اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و دفتر دادگستری در شهرستانها برگ شماری و منگنه و مهر خواهد شد.
۲- برگ رسید که نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی (اگر غیر از صاحب سند باشد) و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد و میزان دستمزد ترجمه در آن ثبت و هنگام دریافت سند به متقاضی ترجمه داده میشود.
۳- مهر که در آن نام مترجم و میزان دستمزد و تاریخ قید شده و مترجم با آن ذیل یا ظهر اوراق ترجمه را مهر میکند. دفتر و رسید مذکور طبق نمونه موجود در اداره فنی وزارت دادگستری تهیه میشود.
ماده ۱۴ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- مترجم موظف است ترجمه هر سند را روی برگ مخصوصی که شکل و اندازه آن از طرف اداره فنی وزارت دادگستری تعیین میشود پاکیزه و بدون قلم خوردگی و حک و اصلاح به هزینه خود ماشین و در پایان آن مطابقت ترجمه را با متن تصدیق و امضاء کند.
هرگاه ترجمه سندی از یک صفحه تجاوز کند مترجم باید زیر هر صفحه تصریح کند که بقیه در صفحه بعد ترجمه شده است و ذیل تمام صفحات را امضاء کند. اداره فنی یا دفتر دادگستری محل کلیه صفحات را منگنه و پلمپ مینماید. در مورد مدارک تحصیلی و اسناد مربوط به آن میتوان به تقاضای متقاضی آنها را یکجا منگنه و پلمپ کرد.
تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- هزینه پلمپ ۱۵ ریال و به عهده متقاضی است.
تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- مترجم موظف است علاوه بر نسخ مورد احتیاج متقاضی یک نسخه برای بایگانی در اداره فنی یا دادگستری محل و یک نسخه برای بایگانی خود تهیه کند.
ماده ۱۵- مترجم نمیتواند از قبول کاری که به او رجوع شده خودداری کند و باید وظایف مرجوعه را در اسرع اوقات انجام داده و به هیچ عنوان امر ترجمه را به تأخیر نیندازد.
وقت لازم برای ترجمه اسناد و مدارک عنداللزم از طرف اداره فنی و یا دادگستری محل تعیین خواهد شد.
در صورتیکه مترجم به لحاظ عارضه کسالت یا مأموریت یا هر علت دیگر قادر به انجام کار ترجمه نباشد باید به فوریت مراتب را با ذکر دلیل به اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها و مرجع مربوط اعلام کند و هرگاه اسناد و اوراقی برای ترجمه نزد او باشد این اسناد و اوراق را سریعاً مسترد دارد.
ماده ۱۶- مترجم رسمی مکلف است در موقعی که مقام صلاحیتدار تعیین میکند در محل مقرر حاضر شود مگر اینکه عذر موجهی داشته باشد و در صورت امکان باید عذر خود را قبلا باطلاع مقام صلاحیتدار برساند.
ماده ۱۷- مترجم رسمی موظف است ضمن رعایت امانت در ترجمه اسناد و مدارک و اظهارات را جزء بجزء و کلمه بکلمه بنحوی که از لحاظ مضمون و مفهوم کاملا با اصل برابر باشد ترجمه کند.
ماده ۱۸- مترجم رسمیمسئول حفظ و مراقبت اسنادی است که برای ترجمه به او سپرده میشود و موظف است اسناد را به همان صورتی که تحویل گرفته مسترد دارد.
ماده ۱۹- مترجم رسمی موظف است در صورتیکه سند و مدرک مخدوش باشد مراتب را در ترجمه و برگ رسیدی که به صاحب سند میدهد قید کند.
ماده ۲۰- متخلفین از مواد مذکور در فوق طبق ماده ۲۱ قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ قابل تعقیب انتظامی خواهند بود.
ماده ۲۱- هرگاه اشتباه مترجم به تصدیق دو نفر از مترجمین رسمی دیگر به انتخاب اداره فنی در امر ترجمه محرز شود و خسارتی بابت وجه تمبر و تصدیق امضاء و سایر هزینههای مربوط به امر ترجمه متوجه صاحب سند گردد مترجم موظف است با اخطار اداره فنی در جبران خسارت وارده و جلب رضایت صاحب سند اقدام کند وگرنه پروانه کارشناسی او لغو خواهد شد.
اشتباه مترجم براثر مسامحه طبق ماده ۹ قانون کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ قابل تعقیب است.
ماده ۲۲- مترجم مکلف است اسراری را که در اثر امر ترجمه آن واقف میشود حفظ کند متخلف طبق ماده ۱۲ قانون کارشناسان رسمی مصوب ۱۳۱۷ تعقیب میشود.
ماده ۲۳- دریافت هر وجه یا مالی بابت ترجمه بیش از آنچه که آئیننامه وزارت دادگستری مقرر میدارد ممنوع است و متخلف طبق ماده ۱۴ قانون کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ تعقیب میشود.
ماده ۲۴- هرگاه مترجم متعمداً در ترجمه خلاف واقع چیزی بنویسد به نحوی که مؤثر در اصل موضوع باشد طبق ماده ۲۸ قانون کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ تعقیب میشود.
د (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- حق الزحمه مترجمان رسمی.
ماده ۲۵ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- حق الزحمه مترجمان رسمی به قرار زیر است:
۱- برای ترجمه از زبان بیگانه به فارسی هر صد کلمه ۱۲۰ ریال.
۲- برای ترجمه از زبان فارسی به زبان بیگانه هر صد کلمه ۱۶۰ ریال.
در ترجمه صورت حسابها و برگههای دارای عدد هر عدد کامل (مثل ۲۵۳۶) یک کلمه محسوب میشود.
۳- هر گاه سند دارای اصطلاحات مشکل فنی و حرفهای باشد از قبیل اوراق حقوقی و قراردادهای تجاری و فنی و صنعتی با تشخیص اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و رییس دادگستری محل در شهرستانها تا ۲۰۰ درصد اضافه بر تعرفه پرداخت میشود.
۴- هرگاه صاحب سند متقاضی ترجمه فوری باشد باید ۵۰ درصد اضافه بر تعرفه پرداخت کند.
۵- حداقل دستمزد مترجم سیصد ریال است.
۶- در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مرجع مختلف صادر میشود از قبیل رونوشت شناسنامه وکارنامههای تحصیلی و نظایر آن اداره فنی میتواند با تصویب وزیر دادگستری حقالزحمه مترجم را برای هر یک از مدارک بطور مقطوع تعیین کند و در این صورت نرخ مزبور برای مترجمان رسمی لازمالرعایه خواهد بود.
۷- چنانچه متقاضی از ترجمهای بیش از چهار نسخه بخواهد باید هزینه ماشیننویسی و حقالزحمه مترجم را بپردازد. هزینه ماشیننویسی هر پنج نسخه اضافی برای زبانهای بیگانه هفتاد ریال و برای زبان فارسی چهل ریال است و حق امضاء مترجم برای نسخههای اضافی هر صفحه سی ریال خواهد بود.
تبصره (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- در مورد مدارک تحصیلی هر کلاس یک صفحه محسوب میشود.
۸- مترجم میتواند از اسناد خارجی رونوشت یا فتوکپی تهیه کند و یا رونوشت و فتوکپی تهیه شده را با اصل سند تطبیق و در صورت تطابق مراتب را ذیل اوراق رونوشت یا فتوکپی ذکر و امضاء کند.
حقالزحمه مترجم برای گواهی اوراق مزبور هر صفحه ۳۰ ریال میباشد.
۹ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- در صورتی که سند به وسیله متقاضی ترجمه شده باشد مترجم رسمی میتواند با دریافت نصف دستمزد ترجمه اصل سند را با ترجمه آن تطبیق و صحت ترجمه را گواهی کند.
۱۰ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- حقالزحمه مترجم برای ترجمه شفاهی هر ساعت ۱۰۰۰ ریال است که از طرف متقاضی پرداخت میشود- حداقل حق الزحمه ترجمه شفاهی دو هزار ریال است.
۱۱ (منسوخ ۱۳۵۶/۱۰/۱۵)- هزینه سفر مترجمان رسمی طبق مقررات مالی از طرف متقاضی ترجمه قابل پرداخت است.
حقالزحمه مترجم برای ترجمه از زبان فارسی به زبانهای بیگانه در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مرجع مختلف صادر میشود به قرار زیر است (پول تمبر و پلمپ به عهده مترجم است):
شناسنامه ۳۰۰ ریال
عدم سوء پیشینه ۳۰۰ ریال
کارنامه هر کلاس ۴۰۰ ریال
تأیید و گواهینامه پایان تحصیلات ۴۰۰ ریال
سند ازدواج جدید ۲۰۰۰ ریال
سند ازدواج قدیم ۱۲۰۰ ریال
طلاق نامه ۱۰۰۰ ریال
ماده ۲۶- امضاء مترجم ذیل ترجمه یا رونوشت و یا فتوکپی اسناد و اوراق در مرکز وسیله اداره فنی و در شهرستانهائی که مترجم رسمی در آنجا مقیم است وسیله مدیر دفتر دادگستری محل تصدیق و برای هر تصدیق مبلغ ده ریال تمبر الصاق میشود.
ماده ۲۷- در مورد مدارک تحصیلی رعایت مقررات وزارتخانههای مربوط که از طرف اداره فنی به مترجمین رسمی ابلاغ میشود برای مترجمین مزبور الزامی است و در صورت عدم رعایت مقررات مذکور اداره فنی از تصدیق امضاء مترجم خوداری مینماید.
ماده ۲۸- در مورد اسناد و مدارکی که وسیله اشخاص برای ترجمه به اداره فنی تسلیم میشود باید دستمزد مترجم و سایر هزینههای مربوط قبلا از طرف ذیتفع پرداخت گردد تا کار به مترجم ارجاع شود در غیر اینصورت اسناد و اوراق مزبور بلا اقدام تا مراجعه ذینفع در دفتر اداره فنی نگاهداری میشوند هرگاه ذینفع پس از انجام ترجمه از ترجمه اوراق و اسناد خود منصرف شود هزینههائی که به ترجمه مزبور تعلق گرفته مسترد نخواهد شد.
در مورد اسناد و اوراق دولتی اداره فنی میتواند قبل از تأمین دستمزد مترجم و هزینههای مربوط کار را به مترجم رسمی ارجاع کند ولی اعاده اوراق و اسناد و ترجمه آن موکول به پرداخت دستمزد مترجم و هزینههای مربوط است.
ماده ۲۹- در صورت فوت وحجر مترجم رسمیبنا به تقاضای اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها از طرف دادسرای شهرستان برگهها و اسناد و دفاتر راجع به امور ترجمه جمع آوری و به اداره فنی وزارت دادگستری یا دادگستری محل ارسال میگردد در صورتیکه بین آن اشیاء یا اسنادی متعلق به مردم باشد باید در قبال اخذ رسید به صاحبان آنها مسترد شود.
ماده ۳۰- مرجع تعقیب انتظامی مترجمان رسمی اداره فنی وزارت دادگستری است و رسیدگی به تخلفات آنان طبق آئیننامه رسیدگی به تخلفات کارشناسان رسمی به عمل خواهد آمد.
ماده ۳۱- مرور زمان نسبت بتعقیب انتظامی مترجمان رسمی طبق ماده ۲۲ قانون کارشناسان رسمی مصوب سال ۱۳۱۷ دو سال از تاریخ وقوع تخلف و یا آخرین تعقیب انتطامی است.
ماده ۳۲- وزیر دادگستری میتواند همین که از سوء رفتار و اخلاق مترجم رسمی مطلع شد امر به تعقیب انتظامی او داده و در مواردی که اشتغال او بمترجمی منافی با حیثیت مترجمان رسمی باشد وی را از شغل مترجمی معلق نماید.
ماده ۳۳- اداره فنی وزارت دادگستری میتواند در صورتیکه مدارک کافی برعدم صلاحیت علمی مترجمانی که قبل از تصویب این آئیننامه پروانه مترجمی رسمی تحصیل کرده اند بدست آورد موضوع را با موافقت وزارت دادگستری در کمیسیون مذکور در ماده ۵ مطرح سازد و عنداللزوم طبق مقررات همان ماده از مترجم مزبور امتحان لازم بعمل آورد. تمدید پروانه مترجمی این قبیل افراد موکول به موفقیت در امتحان خواهد بود.
ماده ۳۴- اداره فنی وزارت دادگستری مکلف است مشخصات کامل مترجمان رسمی را به وسیله روزنامه رسمی و دفترچههای مخصوص به اطلاع عموم برساند و نسخههائی از دفترچه مذکور را برای کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتی ارسال دارد.
ماده ۳۵- مواد ۳۱ و ۳۲ نظامنامه اجرای قانون ثبت شرکتها مصوب ۱۳۱۰/۳/۲ یک (قسمتهای الف و ب) ماده ۵۸ نظامنامه اجرای قانون علائم تجارتی و اختراعات مصوب ۱۳۱۰/۴/۱ و کلیه آئیننامههای مربوط بمترجمان رسمی از تاریخ تصویب این آئیننامه ملغی است.
این آئیننامه ظرف ده روز پس از درج در روزنامه رسمی قابل اجرا است.
وزیر دادگستری
