جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به نوانتم ناوی رسید/ ترامپ بازهم جا ماند
اختبار- جمعه ۱۷ مهر ماه، کمیته نروژی نوبل اعلام کرد که جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به نوانتم ناوی پیلای (Navanethem Navi Pillay) تعلق گرفته است. این جایزه به دلیل تلاش‌های او برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل اهدا شده است.
ناوی پیلای برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد
به گزارش نوبل پرایز (سایت رسمی جایزه نوبل) ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل متحد، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد. کمیته نوبل نروژ روز جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد که این جایزه به پاس تلاش‌های پیلای برای ترویج صلح و تقویت حقوق بین‌الملل به او اعطا شده است.
ناوی پیلای که سابقه قضاوت در دادگاه‌های بین‌المللی را دارد، سال‌ها در زمینه دفاع از حقوق بشر، پیگیری جنایات جنگی و مقابله با تبعیض فعالیت کرده است. کمیته نوبل در توضیح این انتخاب، به سابقه طولانی او در مبارزه با آپارتاید و تلاش برای پاسخگو کردن دولت‌ها و مقام‌های مسئول در قبال نقض قوانین بین‌المللی اشاره کرد.
کنایه برنده جایزه صلح نوبل به ترامپ: شاید جایزه را با او شریک شوم!
ناوی پیلای پس از اطلاع از دریافت جایزه صلح نوبل، با لحنی کنایه‌آمیز به دونالد ترامپ اشاره کرد و گفت: شاید جایزه را با او شریک شوم! رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر بارها از تمایل خود برای دریافت این جایزه سخن گفته بود.
ناوی پیلای کیست؟
نوانتم ناوی پیلای در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۱ در شهر دوربان آفریقای جنوبی متولد شد. خانواده او ریشه تامیلی داشتند و پدرش راننده اتوبوس بود.
پیلای تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه ناتال آفریقای جنوبی ادامه داد و در رشته‌های هنر و حقوق مدرک گرفت. او سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه هاروارد آمریکا رفت و در سال ۱۹۸۲ کارشناسی ارشد حقوق و در سال ۱۹۸۸ دکترای حقوق خود را دریافت کرد.
فعالیت‌های حقوقی و قضایی
پیلای فعالیت حرفه‌ای خود را در دوران حکومت آپارتاید آغاز کرد؛ دوره‌ای که تبعیض نژادی بخش مهمی از ساختار سیاسی و قضایی آفریقای جنوبی بود.
او در سال ۱۹۶۷ نخستین زنی شد که در استان ناتال این کشور دفتر وکالت تأسیس کرد. به دلیل تبعیض نژادی، هیچ‌یک از دفاتر وکالت حاضر به استخدام او نشده بودند و همین موضوع باعث شد کار مستقل خود را آغاز کند.
پیلای در سال ۱۹۷۳ در پیگیری حقوقی مربوط به دسترسی زندانیان سیاسی به وکیل نقش داشت؛ حقی که زندانیان جزیره روبن، از جمله نلسون ماندلا، برای برخورداری از آن مبارزه می‌کردند.
پس از پایان آپارتاید، او در سال ۱۹۹۵ به عضویت دادگاه عالی آفریقای جنوبی درآمد و به یکی از نخستین زنان غیرسفیدپوست در این جایگاه تبدیل شد. در همان سال، سازمان ملل متحد او را به‌عنوان قاضی دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا انتخاب کرد.
نقش ناوی پیلای در دادگاه کیفری رواندا
پیلای از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ ریاست دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا را بر عهده داشت. این دادگاه برای رسیدگی به جنایات ارتکاب‌یافته در جریان نسل‌کشی سال ۱۹۹۴ رواندا تشکیل شده بود.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه قضایی او به پرونده ژان پل آکایسو مربوط می‌شود؛ پرونده‌ای که در آن، شعبه قضاییِ متشکل از پیلای و دو قاضی دیگر، استفاده از تجاوز جنسی را در شرایط مشخص، مصداق جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی دانست. این رأی از نخستین احکام تاریخی دادگاه‌های بین‌المللی درباره ارتباط خشونت جنسی با نسل‌کشی بود.
پیلای از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ نیز به‌عنوان قاضی در دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه فعالیت کرد و در رسیدگی به پرونده‌های مرتبط با جرایم بین‌المللی مشارکت داشت.
فعالیت بعنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل
پیلای از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بود. او در این دوره درباره نقض حقوق بشر در مناطق درگیر جنگ، از جمله سوریه و غزه، موضع‌گیری کرد و بر ضرورت بررسی مستقل جنایات جنگی و پاسخگویی عاملان آن تأکید داشت.
او همچنین در سال‌های بعد در فعالیت‌های تحقیقی سازمان ملل درباره فلسطین مشارکت کرد و ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین، از جمله قدس شرقی، و اسرائیل را بر عهده گرفت.
این کمیسیون در گزارشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، اعلام کرد که اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی شده است. این ارزیابی بر اساس بررسی شواهد و عملکرد طرف‌های درگیر در چارچوب مأموریت تحقیقی کمیسیون مطرح شد.
جوایز و افتخارات ناوی پیلای
پیلای در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز متعددی دریافت کرده است. جایزه حقوق بشر استکهلم در سال ۲۰۱۰ و جایزه صلح سیدنی در سال ۲۰۲۵ از جمله افتخاراتی هستند که در کارنامه او ثبت شده‌اند.
کمیته نوبل نروژ در اعلام نام او به‌عنوان برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶، به تداوم فعالیت‌های پیلای در دفاع از حقوق بشر و حاکمیت قانون اشاره کرد. از نگاه این کمیته، سابقه او از دفاع حقوقی در دوران آپارتاید تا حضور در دادگاه‌های بین‌المللی، بر پیگیری مسئولیت افراد و دولت‌ها در برابر نقض قوانین بین‌المللی متمرکز بوده است.
برنده جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۲۵ چه کسی بود؟
جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۵ به ماریا کورینا ماچادو (María Corina Machado)، سیاستمدار ونزوئلایی و از چهره‌های اصلی مخالفان دولت این کشور، تعلق گرفت.
ارزش مالی این جایزه ۱۱ میلیون کرون سوئد، معادل تقریبی ۱.۲ میلیون دلار، بود و شامل مدال طلا و دیپلم افتخار نیز می‌شد. ماچادو جایزه خود را به مردم ونزوئلا تقدیم کرد و از دونالد ترامپ (Donald Trump) نیز به دلیل حمایت‌هایش قدردانی کرد. این تصمیم با واکنش‌هایی در فضای سیاسی آمریکا همراه شد و سخنگوی کاخ سفید از انتخاب کمیته نوبل انتقاد کرد.
دانستنی‌هایی درباره جایزه صلح نوبل
- تعداد کل: تعداد کل برندگان جایزه صلح نوبل تا سال ۲۰۲۵ میلادی، ۱۴۳ نفر بوده است.
- زنان: از این تعداد، ۲۰ نفر زن بوده‌اند.
- جوان‌ترین: جوان‌ترین برنده جایزه صلح، ۱۷ ساله بوده است.
- مسن‌ترین: مسن‌ترین برنده جایزه صلح، ۸۶ ساله بوده است.
بیشتر بخوانید: