بررسی عنوان مجرمانه عقد دائم زن درحالیکه در نکاح موقت شخص دیگری است

برگزار شده توسط:  استان سمنان/ شهر سمنان

تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۸/۰۲

موضوع

فریب در ازدواج با کتمان ازدواج سابق

پرسش

خانم الف با وجود اینکه در عقد موقت شخص ب بوده بدون بذل مدت و یا انقضای مدت به عقد دائم آقای (ج) در می‌آید و آقای ج از عقد موقت سابق همسر بی اطلاع بوده؛ حال آیا هر کدام از آقایان ب و ج حق شکایت کیفری دارند؟ در صورت داشتن حق شکایت کیفری تحت چه عنوانی حق تعقیب دارند؟

نظر هیئت عالی

در فرض سوال دو جرم واقع شده اولاً؛ فریب در ازدواج موضوع ماده ۶۴۷ قانون تعزیرات. ثانیاً؛ ازدواج زن در حالی‌که در زوجیت دیگری است. نتیجتاً موضوع بند یک ماده ۶۴۴ قانون مذکور با رعایت ماده ۱۳۱ قانون مجازات اسلامی (تعدد اعتباری) محسوب می‌شود؛ لذا نظریه اقلیت که با این نظر منطبق است صحیح به نظر می‌رسد.

نظر اکثریت

با عنایت به اینکه زوجه با وجود اطلاع از اینکه در قید زوجیت شخص دیگری بوده و مدت عقد موقت وی هنوز تمام نشده؛ حسب مورد هر کدام از آقایان ب و ج به ترتیب می‌توانند از زوجه در قالب مواد ۶۴۴ یا ۶۳۷ و ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی شکایت کنند. با این توضیح که آقای ب (همسر اول) می‌تواند به استناد بند یک ماده ۶۴۴ قانون مجازات اسلامی از زوجه شکایت کند و همسر دوم (شخص ج) چنانچه در هنگام ازدواج توسط زوجه فریب خورده باشد با استفاده از ملاک ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی از زوجه شکایت کند. از سوی دیگر نیز با توجه به اینکه منظور قانونگذار از وجود علقه زوجیت بین طرفین در ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی یک علقه زوجیت حلال و مطابق مقررات شرعی و قانونی است و مفهوم مطلق آن یعنی علقه زوجیت به هر طریق ممکن با توجه به حرام و باطل بودن آن مدنظر نبوده پس زوجه را به استناد این ماده (ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی) هم می‌توان به اتهام رابطه نامشروع تحت تعقیب قرار داد.

نظر اقلیت

عمل زوجه مصداق بارز ماده ۶۴۴ قانون مجازات اسلامی می‌باشد و شوهر اول یا همان شخص ب می‌تواند تحت این عنوان از زوجه شکایت کند و عقد دائم با شخص ج با وحدت ملاک از ماده ۱۰۵۰ قانون مدنی باطل خواهد بود و زوجه دوم یا همان شخص ج در صورت فریب خوردن می‌تواند تحت عنوان فریب در ازدواج و با استفاده از ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی از زوجه شکایت کند و با توجه به وجود علقه زوجیت بین طرفین در فرض سوال از موضوع ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی تحت عنوان رابطه نامشروع خروجی موضوعی دارد.