لایحه قانونی اداره امور بانکها
مصوب ۱۳۵۸/۰۷/۰۳ شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
مستندات مرتبط
آییننامه
قانون
نظریه مشورتی
ماده ۱- در اجرای قانون ملی شدن بانکها و مؤسسات اعتباری از تاریخ تصویب این قانون کلیه بانکهای کشور اعم از بانکهای تخصصی و تجاری و بانکهای دولتی سابق و ملی شده بعدی طبق این مقررات اداره خواهد شد.
ماده ۲- ارکان بانکها عبارتند از:
۱-۲- مجمع عمومی بانکها
۲-۲- شورای عالی بانکها
۳-۲- هیئت مدیره هر بانک
۴-۲- مدیرعامل هر بانک
۵-۲- بازرسان قانونی هر بانک
قسمت اول- مجمع عمومی بانکها
ماده ۳ (اصلاحی ۱۳۹۰/۳/۳۱)- مجمع عمومی بانکها از وزیر امور اقتصادی و دارایی، وزیر صنایع و معادن، وزیر بازرگانی، وزیر کشاورزی و عمران روستایی، وزیر راه و شهرسازی، وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه تشکیل میشود. ریاست مجمع عمومی بانکها با وزیر امور اقتصادی و دارایی است و در غیاب وی با وزیر بازرگانی است.
ماده ۴- مجمع عمومی بانکها بدو صورت تشکیل میشود:
۱-۴- مجمع عمومی عادی
۲-۴- مجمع عمومی فوقالعاده
ماده ۵ (اصلاحی ۱۳۹۰/۴/۸)- مجمع عمومی عادی و فوقالعاده بانکها به دعوت وزیر امور اقتصادی و دارایی و در غیاب وی به دعوت وزیر صنعت، معدن و تجارت تشکیل میشود.
ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۹۰/۴/۸)- وظایف مجمع عمومی عادی
۱-۶- استماع گزارش سالانه هر بانک و رسیدگی به ترازنامه و حساب سود و زیان سال مالی قبل و صورت دارایی و دیون و صورتحساب دوره عمل سالانه و تصویب ترازنامه و بودجه آن
۲-۶- رسیدگی و اتخاذ تصمیم درباره اندوخته هریک از بانکها و تصویب سود ویژه.
۳-۶- انتخاب اعضای هیئت مدیره بانکها بنابه پیشنهاد شورای عالی بانکها.
۴-۶- انتخاب مدیران عامل بانکهای تخصصی به پیشنهاد وزیر مربوط و انتخاب مدیران عامل بانکهای تجاری به پیشنهاد وزیر صنعت، معدن و تجارت با نظر مشورتی شورای عالی بانکها.
۵-۶- احکام مدیران عامل و اعضای هیئت مدیره بانکها به امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی صادر خواهد شد.
۶-۶- انتخاب بازرسان قانونی هریک از بانکها
۷-۶- تصویب اساسنامه هریک از بانکها
۸-۶- تصویب آییننامههای استخدامی، مالی، اداری و معاملاتی
۹-۶- اتخاذ تصمیم نسبت به هرگونه مسائل دیگر مربوط به عملیات بانکی که از طرف شورای عالی بانکها به مجمع عمومی پیشنهاد میشود.
ماده ۷- جلسات مجمع عمومی عادی بانکها حداقل سالی یک مرتبه در پایان تیرماه هر سال تشکیل خواهد شد.
ماده ۸- برای مذاکره و اخذ تصمیم در جلسات مجامع عمومی عادی و فوقالعاده بانکها حضور ۵ نفر از اعضاء ضروری خواهد بود و مصوبات مجمع حداقل با رأی موافق چهارنفر معتبر میباشد.
ماده ۹- وظایف مجمع عمومی فوقالعاده هرگونه تغییر در مواد اساسنامه هریک از بانکها، کاهش یا افزایش سرمایه هریک از آنها، تاسیس، انحلال یا ادغام آنها منحصراً در صلاحیت مجمع عمومی فوقالعاده بانکها خواهد بود.
قسمت دوم- شورای عالی بانکها
ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۳۹۹/۱۰/۲۴)- شورای عالی بانکها از ۸ نفر عضو به شرح زیر تشکیل میشود.
۱- رئیس کل بانک مرکزی ایران
۲- مدیر کل بانک ملی ایران
۳- نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی
۴- نماینده وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه
۵- نماینده وزارت راه و شهرسازی
۶- نماینده وزارت کشاورزی و عمران روستایی
۷- نماینده وزارت بازرگانی
۸- [نسخ شده است]
در انتخاب نمایندگان فوق جنبههای صلاحیت و تخصص در امور اقتصادی و بانکی و مدیریت باید رعایت شود.
تبصره ۱- ریاست شورای عالی بانکها با رئیس کل بانک مرکزی ایران خواهد بود.
تبصره ۲- مدت عضویت افراد مذکور در ردیفهای ۳ تا ۸ در شورای عالی بانکها ۲ سال میباشد و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
ماده ۱۱- جلسات شورای عالی بانکها حدافل[حداقل] هر هفته یک مرتبه به دعوت رئیس شورا و یا سه نفر از اعضاء شورا تشکیل خواهد شد.
ماده ۱۲- جلسات شورای عالی بانکها وقتی رسمیت خواهد داشت که حداقل ۶ نفر از اعضاء در جلسات حضور داشته باشند و مصوبات شورا با ۵ رأی موافق معتبر خواهد بود.
ماده ۱۳- وظایف و اختیارات شورای عالی بانکها به شرح زیر میباشد.
۱-۱۳- پیشنهاد اعضای هیئت مدیره بانکها به مجمع عمومی.
تبصره- در صورتیکه تعداد اعضاء هیئت مدیره بانک بیش از سه نفر باشد یکی از اعضاء هیئت مدیره از طرف شورای کارکنان پیشنهاد خواهد شد.
۲-۱۳- اظهار نظر مشورتی در مورد انتخاب مدیران عامل بانکها
۳-۱۳- ایجاد هماهنگی در امور بانکها
۴-۱۳- تهیه آییننامه استخدامی و سایر آییننامههای مالی، اداری و معاملاتی مربوط به امور بانکها برای تصویب مجمع عمومی
۵-۱۳- رسیدگی به بودجه هریک از بانکها برای تصویب مجمع عمومی
۶-۱۳- اظهار نظر نسبت به ترازنامه و سود و زیان و گزارش سالانه هریک از بانکها برای تقدیم به مجمع عمومی.
۷-۱۳- اظهارنظر نسبت به افزایش یا کاهش سرمایه هریک از بانکها.
۸-۱۳- کسب اطلاعات لازم در امور بانکها از بانکها و بررسی گزارشهایی که هیئت مدیره هریک از بانکها به شورای عالی ارسال میدارد.
۹-۱۳- اتخاذ سیاست کلی در مورد تأسیس و تعطیل شعبه یا هر واحد بانکی دیگر در هر نقطه از ایران یا خارج از کشور.
۱۰-۱۳- اظهار نظر نسبت به تغییر مواد اساسنامه هریک از بانکها و پیشنهاد آن به مجمع عمومی بانکها.
۱۱-۱۳- اتخاذ تصمیم درباره سیاستهای کلی اقتصادی و اعتباری و اداری بانکها و سایر مسائل مربوط به اداره امور بانکها.
۱۳-۱۳- کوشش و ابتکار در حسن اداره و بهره بانکها و بهبود مستمر وضع آنها در جهت خدمت بمردم و به اقتصاد کشور و افزایش درآمدها بر طبق موازین اسلام.
قسمت سوم- هیئت مدیره هر بانک
ماده ۱۴- تعداد اعضاء و وظایف هیئت مدیره هر بانک طبق اساسنامه هر بانک خواهد بود.
قسمت چهارم- مدیرعامل
ماده ۱۵- مدیرعامل بالاترین مقام اجرایی و اداری بانک است که حسب پیشنهاد شورای عالی بانکها از طرف مجمع عمومی بانکها انتخاب میشود.
قسمت پنجم- بازرسان قانونی
ماده ۱۶- تعداد اعضاء، وظایف و نحوه انتخاب بازرسان قانونی طبق اساسنامه هر بانک خواهد بود.
قسمت ششم- گروهبندی بانکها
ماده ۱۷- مجمع عمومی بانکها میتواند نسبت به گروهبندی و ادغام بانکها اعم از بانکهای تخصصی و تجاری و همچنین تأسیس بانکهای جدید برحسب ضرورت اقدام نماید.
ماده ۱۸- مجموع سهام بانکهای ادغامشده سرمایه بانک جدید را تشکیل میدهد. سهام بانکهای ادغامشده پس از محاسبات فنی و حقوقی به سهام بانک جدید تبدیل خواهد شد.
ماده ۱۹- هریک از بانکها دارای اساسنامهای خواهد بود که پس از تأیید شورای عالی بانکها به تصویب مجمع عمومی میرسد و شامل هدف و موضوع بانک، نحوه اداره آن و سایر وظایف و اختیارات قانونی خواهد بود.
ماده ۲۰- کلیه داراییها و بدهیهای بانکهای ادغامشده در یک گروه جزء دارایی و بدهی مشترک بانک مزبور محسوب میشود و بانک مذکور در مقابل اشخاص ثالث از هر جهت قائم مقام بانکهای ادغامشده میباشد.
ماده ۲۱- کارکنان بانکهای ادغامشده تابع آییننامه استخدامی مشترک میباشند که به پیشنهاد شورای عالی بانکها و سازمان امور اداری و استخدامی کشور و تصویب مجمع عمومی بانکها خواهد رسید.
ماده ۲۲- شورای عالی بانکها موظف است مطالعات لازم را به منظور انطباق معاملات بانکها با موازین اسلامی انجام داده و به تصویب مجمع عمومی برساند.
