رمز قاتل زنجیره‌ای «زودیاک» پس از ۵۱ سال شکسته شد؛ اما معما حل نشد
اختبار- پژوهشگران پس از ۵۱ سال رمز Z340 زودیاک (Zodiac) را شکستند؛ اما هویت قاتل سریالی فاش نشد و همچنان نامعلوم است.
بیش از ۵۰ سال بود که یکی از معروف‌ترین معماهای جنایی آمریکا در یک پیام متنی ۳۴۰ حرفی پنهان مانده بود. این پیام که به نام Z340 شناخته می‌شود، سال ۱۹۶۹ فردی که خودش را «زودیاک» معرفی می‌کرد برای روزنامه San Francisco Chronicle فرستاد. رمز این پیام سرانجام در دسامبر ۲۰۲۰ (دی ۱۳۹۹)، یعنی ۵۱ سال بعد، شکسته شد؛ اما نتیجه برخلاف انتظار بود. در این پیام هیچ سرنخی از هویت واقعی قاتل وجود نداشت.
زودیاک (Zodiac) نامی بود که یک قاتل ناشناس در منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو (San Francisco) برای خود انتخاب کرده بود. او در اواخر دهه ۱۹۶۰ با فرستادن نامه‌ها و پیام‌های رمزگذاری‌شده برای پلیس و روزنامه‌ها، توجه زیادی را به خود جلب کرد. پلیس دست‌کم پنج قتل را به او نسبت داده است، هرچند خود زودیاک (Zodiac) در نامه‌هایش ادعا کرده بود افراد بیشتری را کشته است. با گذشت دهه‌ها، هویت واقعی او هنوز مشخص نشده و پرونده همچنان باز است.
قاتل زنجیره‌ای که در اواخر دهه ۶۰ میلادی مرتکب چندین قتل شد
در سال ۱۹۶۹، زودیاک (Zodiac) یکی از معروف‌ترین نامه‌هایش را برای روزنامه Chronicle فرستاد. محتوای این نامه، جدولی شامل ۳۴۰ حرف و نماد عجیب و ناشناخته بود. این پیام بعدها با نام Z340 شناخته شد. برخلاف اولین رمز زودیاک که همان سال و تنها در عرض چند روز توسط یک زوج علاقه‌مند حل شد، شکستن رمز Z340 نزدیک به ۵۱ سال طول کشید.
سرانجام در اواخر سال ۲۰۲۰، سه پژوهشگر به نام‌های دیوید اورانچاک، سم بلیک و یارل فان ایک موفق شدند رمز Z340 را حل کنند. آن‌ها با کمک تحلیل‌های آماری و نرم‌افزارهای رمزگشایی، بیش از ۶۵۰ هزار حالت مختلف چیدمان حروف را بررسی کردند. پژوهشگران بیش از ۶۵۰ هزار حالت مختلف را بر روی متن پیاده کردند تا بتوانند الگوی درست خواندن پیام را کشف کنند.
مشکل فقط خود نمادها نبود. ترتیب خواندن متن به عمد توسط زودیاک (Zodiac) تغییر داده شده بود. گروهی که رمز را حل کرد متوجه شد بخشی از پیام باید به شکل مورب خوانده شود و بعد این روش با رمزگذاری جایگزینی نمادها ترکیب شود. همین روش پیچیده باعث شده بود رمز Z340 برای دهه‌ها حل‌نشده باقی بماند.
بعد از اینکه متن انگلیسی پیام به دست آمد، چند اماره نشان داد که رمز احتمالاً درست شکسته شده است. یکی از آن نشانه‌ها، اشاره زودیاک به یک برنامه تلویزیونی و همچنین «اتاق گاز» بود.
این موضوع اهمیت زیادی داشت؛ چون در سال ۱۹۶۹ فردی که خود را زودیاک (Zodiac) معرفی می‌کرد، در یک برنامه تلویزیونی با شبکه تماس گرفته و درباره اتاق گاز صحبت کرده بود. همین ارتباط با اتفاقاتی که در آن سال رخ داده بود، یکی از نشانه‌هایی بود که پژوهشگران را به درست بودن رمزگشایی مطمئن‌تر کرد.
اما نتیجه برای کارآگاهان چندان امیدوارکننده نبود. چون متن رمزگشایی شده بیشتر پر از طعنه و حرف‌های خودستایانه بود و اطلاعات مشخصی درباره هویت زودیاک (Zodiac) در اختیار آن‌ها نمی‌گذاشت.
در بخشی از پیام، زودیاک می‌گوید از تلاش پلیس برای دستگیری او لذت میبرد و از مجازات اعدام هم هراسی ندارد. با این حال، در متن پیام، خبری از نام واقعی یا نشان و سرنخ که بتواند به شناسایی او کمک کند، نیست. روزنامه San Francisco Chronicle نیز در گزارش خود تأکید کرد که رمز Z340 نام قاتل را فاش نکرده است.
در همان سال راه‌حل این رمز برای بررسی به FBI فرستاده شد. واحد رمزگشایی FBI پس از بررسی، درست بودن آن را تأیید کرد و گفت Z340 واقعاً یکی از رمزهای زودیاک بوده که حل شده است. با این حال، FBI تأکید کرد که پرونده زودیاک (Zodiac) همچنان باز است و حل شدن این رمز به معنی شناسایی یا دستگیری قاتل نیست.
امروز Z340 تنها یکی از چند رمز منتسب به زودیاک است. رمز ۴۰۸ در سال ۱۹۶۹ شکسته شد، اما رمزهای کوتاه‌تری مثل Z13 و Z32 هنوز به‌طور قطعی رمزگشایی نشده‌اند. به همین دلیل، با وجود حل شدن Z340 در سال ۲۰۲۰، هویت یکی از معروف‌ترین قاتلان ناشناس آمریکا هنوز مشخص نیست.
ماجرای Z340 نشان می‌دهد که رمزگشایی یک پیام با حل یک پرونده فرق دارد. پژوهشگران بعد از ۵۱ سال بالاخره فهمیدند زودیاک (Zodiac) چه نوشته بود، اما نتیجه چیزی نبود که خیلی‌ها انتظارش را داشتند؛ نام قاتل در این پیام وجود نداشت.
