عدم ابطال بند مربوط به منابع درس متون فقه از دفترچه آزمون مرکز وکلای قوه قضاییه ۱۴۰۳

رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال بند مربوط به منابع درس متون فقه از دفترچه آزمون مرکز وکلای قوه قضاییه ۱۴۰۳

شماره پــرونـــده :  هـ ت/ ۰۳۰۰۱۷۵

شماره دادنامه سیلور:  ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۰۰۶۱۲۶

تاریخ: ۱۴۰۴/۰۸/۱۱

شاکی : آقای معین شرقی پیله رود

طرف شکایت : مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه

موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشی از دفترچه آزمون وکالت ۱۴۰۳ مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه (صفحه ۶ دفترچه آزمون در خصوص درس متون فقه از کتاب تحریرالروضه)

متن مقرره مورد شکایت:

ابطال بخشی از دفترچه آزمون وکالت ۱۴۰۳ مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه (صفحه ۶ دفترچه آزمون در خصوص درس متون فقه از کتاب تحریرالروضه)

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

نظر به اینکه طبق قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار و قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه مکلف است هر ساله اقدام به برگزاری آزمون وکالت جهت پذیرش متقاضیان پروانه کارآموزی وکالت دادگستری اقدام نماید، در این راستا مرکز وکلای قوه قضاییه اقدام به انتشار دفترچه راهنمای برگزاری آزمون پذیرش کارآموزی وکالت مربوط به سال ۱۴۰۳ در تاریخ ۱۴۰۳/۷/۴ نموده است. بر اساس دفترچه صادره و مطابق قانون برگزاری آزمون مذکور توسط سازمان ملی سنجش کشور صورت خواهد پذیرفت. بر اساس صفحه ۶ از دفترچه منتشر شده توسط مرکز وکلای قوه قضاییه از طریق سازمان سنجش کشور مواد و منابع آزمون مذکور در خصوص درس متون فقه از کتاب تحریر الروضه فی شرح اللمعه اعلام شده است. این در حالی است که مرکز وکلای قوه قضاییه متولی اجرای قوانین مرتبط با نهاد وکالت می باشد، منشا تشکیل مرکز وکلای قوه قضاییه ماده ۱۸۷ از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است که طبق تصریح همان مقرره قانونی، آیین‌‌نامه مربوط به تشکیل مرکز وکلای قوه قضاییه توسط ریاست قوه قضاییه در سال ۱۳۹۷ تصویب و در پاره ای موارد نیز تا سال ۱۴۰۰ مورد اصلاح قرار گرفته است.

مطابق ماده ۱۱ آیین نامه مذکور مواد و منابع سوالات آزمون داوطلبان وکالت مرکز وکلا تبیین و مشخص شده است، با این توضیح که در درس متون فقه در آیین نامه عنوان شده است سوالات آزمون می بایست در حد کتاب «تحریرالوسیله حضرت امام (ره)» طرح و داوطلبان کارآموزی وکالت این مرکز با منابع مشخص شده مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرند.

در حال حاضر در آگهی منتشر شده منابع درس متون فقه مغایر با آیین نامه موصوف است به نوعی که منبع این درس از کتاب تحریرالوسیله حضرت امام (ره) به کتاب تحریرالروضه فی شرح اللمعه تغییر کرده است. باعنایت به اینکه مرکز وکلای قوه قضاییه و مرکز ملی سنجش صرفاً مجری قوانین موضوعه کشور می باشند و این بخش از دفترچه برگزاری آزمون وکالت ۱۴۰۳ این مرکز صراحتاً مغایر قانون بوده و از طرفی مرکز وکلا و مرکز ملی سنجش خارج از اختیارات قانونی خود اقدام به صدور و انتشار دفترچه آزمون و برگزاری آزمون وکالت را نموده اند تقاضای ابطال بخش مواد و منابع آزمون وکالت ۱۴۰۳ در درس متون فقه بر اساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری و تسری اثر ابطال به زمان صدور دفترچه به جهت جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص مستند به ماده ۱۳ قانون مذکور را استدعا دارم. ضمناً با عنایت به اینکه زمان برگزار آزمون مذکور در دفترچه مذکور ۱۴۰۳/۹/۲۲ اعلام شده است و داوطلبان این آزمون در حال مطالعه و کسب آمادگی لازم جهت این آزمون می باشند با فرض برگزاری آزمون با این شیوه و منابع و تغییرات ناگهانی منابع آن در آتیه به حقوق داوطلبان ضرر جدی وارد کرده به نوعی جبران آن با عسر و حرج همراه خواهد بود. مطابق مواد ۳۴ و ۳۶ قانون دیوان عدالت اداری بدواً از ریاست هیات تخصصی تقاضای صدور دستور موقت مبنی بر منع برگزاری آزمون یا منبع مغایر قانون را استدعا دارم.

 پاسخ طرف شکایت:

۱- این سازمان صرفاً برگزاری آزمون کتبی و سنجش نهایی و اعلام نتیجه را بر عهده دارد و در تدوین ضوابط و مقررات آزمون دخالت نداشته است و تدوین شرایط و ضوابط آزمون و اعلام منابع آزمون بر عهده مرکز وکلای قوه قضاییه می‌‌باشد.

۲- شاکی نسبت به منبع سوالات درس متون فقه معترض می باشد، بنابراین موضوع خواسته متوجه این سازمان نمی باشد.

۳- صرف نظر از عدم توجه شکایت با عنایت به اینکه آزمون موضوع شکایت درتاریخ ۱۴۰۳/۹/۲۲ برگزار و بر اساس منابع اعلام شده در دفترچه راهنمای آزمون موصوف، آزمون برگزار گردیده است بنابراین موضوع خواسته منتفی گردیده است..

رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری

به موجب بند (۱) ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال ۱۴۰۲رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می­شود از جمله حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است؛ بنابه مراتب مذکور و با عنایت به اینکه بر اساس ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی مصوب ۱۳۹۷/۱۱/۲۸ رییس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات تا ۱۴۰۰/۵/۱۰ منابع سؤالات امتحانی برای داوطلبان وکالت از دروس حقوقی و فقهی در مقطع کارشناسی خواهد بود و از جمله منابع سیوالات امتحانی برای دروس فقهی، متون فقه در حد تحریرالوسیله است و با توجه به اینکه منظور از درس متون فقه الزاماً کتاب تحریرالوسیله نیست بلکه هر منبعی در حد کتاب مذکور می­تواند به عنوان منبع آزمون به شمار آید در نتیجه هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری با اتفاق آراء معتقد است آن بخش از دفترچه آزمون وکالت سال ۱۴۰۳ مرکز وکلاء، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه ناظر به انتخاب منبع درس متون فقه (مواد و منابع امتحانی) مغایرتی با قانون ندارد و بر همین اساس و مستنداً به بند «ب» ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی ۱۰‌‌/۰۲‌‌/۱۴۰۲) رای به رد شکایت صادر می شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده ۹۳ قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (۱) ماده (۱۲) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.

دکتر زین العابدین تقوی

رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی