فهرست
مصاحبه با محمدجواد خاناحمدی، رتبه ۳ آزمون دکتری حقوق عمومی سال ۱۴۰۵
لطفا خودتان را معرفی کنید و مختصری درباره پیشینه تحصیلی و شغلیتان بفرمایید.
اینجانب محمدجواد خاناحمدی، دانشجوی ترم آخر گرایش حقوق عمومی در دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری میباشم. در سال ۱۳۹۹ از طریق آزمون سراسری و به صورت کارشناسی ارشد پیوسته وارد این دانشگاه شده و در سال ۱۴۰۳، پس از گذراندن واحدهای کارشناسی، با انتخاب گرایش حقوق عمومی، تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را آغاز نمودم و با لطف و کمک خداوند، رتبه ۳ آزمون دکتری حقوق عمومی را کسب نمودم و اکنون در حال نگارش پایاننامه با موضوع «حمایتهای قانونی از خانواده جانباختگان و مجروحین جنگی در حقوق ایران و آمریکا» هستم.
انگیزهتان از تحصیل در مقطع دکتری چیست؟ چرا به کارشناسیارشد بسنده نکردید؟
دوره دکتری، فرصت مطالعاتی مناسبی برای تعمق در مبانی و رسیدن به فهم دقیقتری از مسائل است. از طرفی، زیستن در فضای دانشگاه باعث میشود انسان احساس سرزندگی و پویایی بیشتری داشته باشد. علاوه بر این، حفظ ارتباط با دانشگاه کمک میکند انسان همواره با دانش روز همراه باشد؛ در حالی که در فضای کاری این فرصت کمتر پیش میآید. همچنین، علاقهمندی به ابعاد میانرشتهای گرایش حقوق عمومی نظیر ارتباط با تاریخ و علوم سیاسی، از دیگر عوامل مؤثر در تصمیم به ادامه تحصیل بوده است.
از چه زمان و در چه شرایطی مطالعه را شروع کردید؟
به طور دقیق، از خرداد ماه ۱۴۰۴ که نبرد میهنی دوم آغاز شد و سبب تعویق امتحانات گشت، مطالعه منابع را بهطور مستمر آغاز کردم و این روند را در کنار گذراندن دروس، تا روز برگزاری آزمون پیگیری نمودم.
منابع و شیوه مطالعهتان به چه شکل بود؟
زبان: در بخش لغت، سه کتاب «۵۰۴ واژه»، «۵۰۰ واژه ضروری» و «۱۱۰۰ واژه ضروری» منابع اصلی این بخش بودند. در خصوص گرامر، منبع خاصی مطالعه نکردم. دوست و همدانشگاهی عزیز، آقای علیشاهی – که امسال رتبه دوم آزمون دکتری حقوق تجارت بینالملل را کسب کردند – کانالی داشتند که لغات این سه کتاب را بهصورت روزانه در آن بارگذاری میکردند؛ من نیز همان مطالب را روزانه مطالعه میکردم.
متون فقه: کتاب «متون فقه حقوق عمومی و بینالملل» دکتر ابراهیم موسیزاده. پیشنهاد میگردد در کنار این منبع، بخش قضا و شهادات که در کتاب پیشگفته به صورت خلاصه آمده، از «تحریر الروضه فی الشرح اللمعه» نیز خوانده شود.
حقوق اساسی: کتاب «حقوق اساسی و نهادهای سیاسی» دکتر قاضی، دو جلدی «حقوق اساسی» دکتر هاشمی، «حقوق اساسی تطبیقی» دکتر عباسی و کتاب «نظریات تفسیری شورای نگهبان».
قوانین و آییننامههای مرتبط: قانون اساسی، قانون اساسی مشروطه و متمم آن، قانون همهپرسی، قانون تأمین وسائل و امکانات تحصیل، قانون تعیین وظایف رئیس جمهور، قانون وظایف و اختیارات رئیس قوه قضائیه، قانون نحوه اجرای اصل ۹۰، قانون اجازه مکاتبه کمیسیون اصل ۹۰، قانون نحوه اجرای بخشی از اصل ۱۶۰، قانون تدوین و تنقیح قوانین، قانون هیأت منصفه، قانون جرم سیاسی، قانون نحوه فعالیت احزاب، آییننامههای داخلی مجلس شورای اسلامی، هیأت دولت، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، آییننامه اعطای نشانهای دولتی، آییننامه چگونگی رفع اختلاف بین دستگاههای اجرایی.
حقوق اداری: دو جلدی «حقوق اداری» دکتر امامی و دکتر استوار سنگری، «حقوق اداری» دکتر ابراهیم موسیزاده، «حقوق اداری تطبیقی» دکتر عباسی.
قوانین و آییننامههای مرتبط: قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون استخدام کشوری، قانون نظام هماهنگ، قانون دیوان عدالت اداری، قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل، قانون گزینش معلمان، قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی، قانون نحوه اجرای خدمت نیمه وقت، قانون نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس، قانون فهرست، قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراها، قانون تشکیل سازمان بازرسی، قانون دیوان محاسبات، قانون ایجاد شهرهای جدید، قانون رسیدگی به تخلفات اداری و آییننامه اجرایی آن، آییننامه استخدام پیمانی، آییننامه معاملات دولتی، آییننامه مرخصیها، مصوبه تعیین وظایف استانداران، شرایط عمومی پیمان، لایحه منع مداخله در معاملات دولتی،
حقوق کار: دو جلدی «حقوق کار» دکتر عراقی، جلد ۱ «حقوق کار» دکتر رفیعی(منبع تکمیلی)، «کار شایسته» دکتر ابدی.
قوانین و آییننامههای مرتبط: قانون کار، قانون بیمه بیکاری و آییننامه آن، قانون ترویج تغذیه با شیر مادر، قانون تعیین عیدی و پاداش، قانون تشکیل شوراهای اسلامی کار، قانون حمایت صنعتی، قانون شمول مقررات قانون کار بر اتباع خارجی، آییننامه مشاغل سخت و زیانآور، آییننامه انتخاب اعضای مراجع حلاختلاف، آییننامه آییندادرسی کار، آییننامه چگونگی مدت کار و… کسانی که قسمتی از درآمد آنها از مشتریان تأمین میشود، آییننامه ایجاد مراکز کارآموزی، آییننامه چگونگی تشکیل انجمنها صنفی.
در خصوص این قوانین و آییننامههای متعدد و متکثر توضیحاتی را در انتها خواهم داد.
در خصوص شیوه مطالعه، نخست به خوانش کتاب میپرداختم و سپس، چند ماه بعد، هنگامی که برای مرور، مجدداً به همان کتاب بازمیگشتم، به نکتهبرداری مشغول میشدم و در یک ماه مانده به روز آزمون نیز، در کنار آمادگی برای امتحانات، تنها به مطالعه همین نکتهبرداریها و مرور قوانین پرداختم. البته نباید از اهمیت مرور مطالب، یک روز پس از خواندن آنها، نیز غافل شد.
منابع مطالعهتان را چطور انتخاب کردید؟
در انتخاب منابع دو معیار اصلی برایم مطرح بود: نخست، منبع مورد نظر در موارد پیشنهادی رتبهبرترهای سال گذشته قرار داشته باشد و دوم، بتوانم با نثر و بیان آن ارتباط برقرار کنم.
منابع آزمون دکتری حقوق عمومی گستردگی و پراکندگی زیادی دارد؛ از کتابها گرفته تا قوانین، آییننامهها و حتی برخی مقالات. همین تنوع باعث میشود درصدهای کسب شده در این گرایش با سایر گرایشها متفاوت باشد. برای هر درس نیز باید چند منبع مطالعه کرد.
بیشتر روی چه منابعی سرمایهگذاری کردید؟
به دلیل تعدد منابع، نمیتوان مطالعه را به یک یا چند منبع خاص محدود کرد؛ چرا که معلوم نیست سؤالات آزمون از کدام کتاب طرح خواهد شد. برای نمونه، امسال یکی از سؤالات این بود که از میان چند آییننامه، کدامیک تنها به امضای وزیر کار صادر شده است؛ و سؤال دیگری پرسیده بود شورای هماهنگی در کدام قانون پیشبینی شده است. از طرفی، کتب مرجع دیگری نیز وجود دارد که از هر یک، چند سؤال طراحی میشود؛ برای نمونه، امسال از کتاب دو جلدی «حقوق اداری تطبیقی» دکتر هداوند، «حقوق اداری» دکتر ویژه، «حقوق اداری» دکتر آقاییطوق و دکتر لطفی و مقالهای از دکتر ابدی نیز سؤالاتی طرح شده بود. همین تنوع نشان میدهد تمرکز بر منابعی محدود کافی نیست و باید با مطالعهای گستردهتر، دامنه احتمالی سؤالات را پوشش داد.
برنامه مطالعهتان به چه ترتیبی بود؟
در مرحله اول، سعی داشتم کتب یادشده را همراه با قوانین اصلی، یکبار مطالعه کنم. پس از پایان این مرحله، در کنار حضور در کلاسهای دانشگاه، عصرها و شبها را به بازخوانی مطالب و نکتهبرداری – نه خلاصهنویسی – اختصاص میدادم و در روزهای نزدیک به آزمون نیز، سه تا چهار آزمون دکتری سالهای گذشته را حل کردم.
در حقوق اداری و حقوق کار، قوانین و آییننامهها نقش مهمی دارند و به دلیل کثرت آنها، باید بهطور مستمر بازخوانی شوند. اگر به آن دوران بازمیگشتم، زمان بیشتری را به مطالعه قوانین و آییننامهها اختصاص میدادم.
سطح سؤالات آزمون امسال را چطور ارزیابی میکنید؟
به نظر بنده، درس متون فقه آسان بود؛ اما سایر بخشها، بهویژه حقوق کار، سطح دشواری داشت.
برای ادامه تحصیل کدام دانشگاه را انتخاب کردید؟
با توجه به محدودیت دانشگاهها در داشتن مقطع دکتری حقوق عمومی، دانشگاههای برتر کشور را انتخاب نمودم.
رزومهتان برای مرحله مصاحبه چطور است؟
آزمون زبان MSRT که برای اردیبهشتماه برنامهریزی شده بود، ابتدا به اول خرداد موکول شد و سپس برای مدت نامعلومی به تعویق افتاد؛ به همین دلیل، موفق به اخذ مدرک زبان نشدم. همچنین دو مقاله — یکی پژوهشی و دیگری کنفرانسی — در دست داوری دارم و به عنوان دستیار پژوهشی در نگارش کتاب «حقوق اساسی هند» که در آینده چاپ خواهد شد نقش داشتم.
توصیهتان به داوطلبان آزمون های حقوقی چیست؟
بنده در جایگاهی نیستم که به کسی توصیه کنم؛ تنها تجربه خودم را بازگو میکنم، شاید برای کسی مفید باشد.
نخست آنکه پیش از آغاز مطالعه منابع، نگاهی اجمالی به سؤالات سالهای گذشته بیندازند تا روش مطالعه مناسب را بیابند و سپس شروع به خواندن نمایند.
دوم آنکه هنگام مطالعه، به تیترها نیز توجه کنند؛ چرا که هر سال چند سؤال از همین تیترها طراحی میشود.
سوم آنکه درباره قوانین و آییننامههای پراکنده، به دو نکته توجه داشته باشند: نخست اینکه هنگام مطالعه کتب مرجع، قوانینی را که مؤلفان به آنها ارجاع دادهاند جایی یادداشت کنند تا بعدها به مطالعه آنها نیز بپردازند؛ و دوم اینکه به دلیل تعدد این قوانین و آییننامهها، از همان ابتدا زمان مشخصی برای مطالعهشان در نظر بگیرند و آن را به روزهای نزدیک آزمون موکول نکنند.
چهارم آنکه آزمونهای سالهای گذشته را حل کنند و به پاسخهای آنها نیز با دقت توجه کنند.
پنجم آنکه استمرار در مطالعه اهمیت بسیاری دارد، هرچند خستگی در این مسیر امری اجتنابناپذیر است. همچنین، آشفتگی ناشی از تعدد منابع میتواند اثر روانی نیز بر فرد بگذارد؛ این حالت طبیعی است و برای همه پیش میآید، اما نکته مهم آن است که فرد در این وضعیت نماند و به مسیر خود ادامه دهد.
ششم آنکه داوطلبان از اهمیت مدرک زبان یا مقاله غافل نشوند.
هفتم آنکه، اهمیت خلاصهنویسی را در نظر داشته باشند تا در ایام نزدیک به آزمون بتوانند مطالب را با سرعت مرور نمایند.
و حرف آخر؟
در پایان، نخست شکر خداوند را بهجا میآورم و سپس از خانواده عزیز خود پدر، مادر، خواهر و برادر تشکر میکنم. علاوه بر آنان، از اساتید گروه حقوق عمومی دانشگاه علوم قضایی – یعنی دکتر منصوریان، دکتر همتی، دکتر اصغری شورستانی، دکتر کریمیان، دکتر طباطبایی، دکتر نعمتی و دکتر بهارلویی نیز سپاسگزارم.
سایر مطالب:
مصاحبه با محمدجواد خاناحمدی، رتبه ۳ آزمون دکتری حقوق عمومی سال ۱۴۰۵
تغییر زمان مصاحبه دکتری روزهای ۱۳ الی ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵
مصاحبه با مهدی محمدی تمر، رتبه ۴ آزمون دکتری حقوق خصوصی سال ۱۴۰۵
تمدید مجدد مهلت ثبتنام مصاحبه آزمون دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
تمدید مهلت ثبتنام مصاحبه دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
مصاحبه با فاطمه صادقی، رتبه ۵ آزمون دکتری حقوق خصوصی سال ۱۴۰۵
چند انتقاد از شیوه فعلی برگزاری آزمونهای دکتری حقوق
لزوم تکمیل فرم صلاحیت عمومی دکتری ۱۴۰۵ تا دهم تیرماه
اعلام نتایج انتخاب رشته آزمون دکتری تخصصی سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
اعلام اسامی معرفیشدگان مرحله مصاحبه آزمون دکتری سال ۱۴۰۵
