نمونه‌ رای با موضوع: حمایت قانونی از داده‌های منتشرشده در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی فیلترشده

پیام رای:

مسدود و فیلتر بودن یک سکو یا تارنما و به طور کلی فیلترشدن داده های رایانه‌ای که در راستای مواد ۷۴۹ و ۷۵۰ قانون جرایم رایانه ای صورت می‌گیرد، دلیلی برای عدم حمایت از آن داده‌ها نیست و در قانون جرایم رایانه ای بزه دسترسی غیرمجاز و تخریب داده به صورت مطلق شامل هرگونه داده می شود.

رأی دادگاه بدوی

تاریخ: 1404/۰۱/۲۶
موضوع: افتراء کد تناد: ۱۱۳۳۶۶۴۹۵ پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * شاکی: اقای ا. ظ. ب. فرزند ع. متهم: اقای ا. ص. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ط. پ. فرزند ش. به نشانی *و اقای م. ا. فرزند ح. به نشانی * اتهام ها: ۱. تخریب و از کار انداختن و اخلال در داده ها با سیستم های رایانه ای و مخابراتی ۲. دسترسی غیرمجاز به داده ها و سیستم های رایانه ای یا مخابراتی ۳. افتراء ۴. ربایش و سرقت داده های دیگری به صورت غیرمجاز به نام خداوند خوبی و پاکی و داد گردش کار: به تاریخ بالا ، در وقت رسیدگی ، جلسه شعبه *، به تصدی اینجانب ا. ت. تشکیل است و پرونده کلاسه بالا تحت نظر قرار دارد. این پرونده با شکایت ا. ظ. ب. علیه ا. ص. ، ی. ش. ز. و سایر اعضای تیم هکرها مبنی بر نقض تدابیر امنیتی، مخفی کردن داده ها، افشای اسرار مردم، تبلیغات غیرواقعی، شنود غیرمجاز، انتشار تصاویر خصوصی و هتک حیثیت، نشر اکاذیب، تخریب و از کار انداختن و اخلال در داده ها با سیستم های رایانه ای و مخابراتی، ربایش و سرقت داده های دیگری به صورت غیرمجاز و دسترسی غیرمجاز به داده ها و سیستم های رایانه ای یا مخابراتی در دادسرای عمومی و انقلاب *تشکیل شده است. شاکی در شکواییه اظهار داشته است. این جانب مدیر چندین ربات تلگرامی پرکاربرد با مجموع بیش از ۳۰ میلیون کاربر، از جمله سه ربات پیام رسانی ناشناس که به تنهایی بیش از ۱۵ میلیون کاربر فعال داشتند و به عنوان بزرگترین ربات های پیام رسان ناشناس در جهان شناخته می شدند ، به استحضار می رسانم که در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ ، سرورهای این ربات ها مورد حمله هکری قرار گرفته و تمامی اطلاعات حساس کاربران به سرقت رفته و سپس از روی سرورها پاک شده است. این ربات ها بستری را فراهم می کردند. که بسیاری از کاربران در ان به فعالیت های اجتماعی و سیاسی می پرداختند. افشای این اطلاعات نه تنها می تواند به طور مستقیم منجر به تهدید امنیت ملی شود، بلکه با درز اطلاعات شخصی کاربران عادی و مهم در فضای مجازی، خطرات جدی برای حریم خصوصی و امنیت روانی جامعه به وجود می اید. در صورت سو استفاده از این اطلاعات یا فروش آن ها به شبکه های معاند یا دولت های خارجی، بحران های اجتماعی و امنیتی قابل توجهی شکل خواهد گرفت. اخیرا گزارش هایی از سوی رسانه های خارجی و شبکه های معاند منتشر شده است. که به وجود ارتباطات احتمالی میان هکرها و نهادهای ضدایرانی اشاره دارد. این موضوع نگرانی جدی برای جامعه کاربران و امنیت ملی ایجاد کرده است. همچنین، اطلاعات به دست امده از کاربران این ربات ها ، به ویژه افرادی که به فعالیت های کلیدی در فضای مجازی مشغول اند، می تواند برای حملات سایبری، جنگ روانی و تبلیغات ضدنظام توسط شبکه های معاند خارجی مورد استفاده قرار گیرد. پرونده به شعبه ششم بازپرسی و سپس به شعبه دوازدهم بازپرسی و مجددا به شعبه ششم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب *ارجاع شده است. پس از تحقیقات اولیه راسا دستور جلب متهم ا. ص. در خصوص موضوع صادر شده است. متهم در دادسرای عمومی و انقلاب *، به عنوان مرجع مجری، جلب شده و در اظهارات اولیه ارتکاب بزه را پذیرفته و اعلام کرده است. این اقدام در راستای این بوده است. که ربات ناشناس برای برقراری ارتباط به صورت ناشناس در تلگرام بوده و نیازی به ذخیره سازی اطلاعات کاربران نبوده است. اما این ربات با هدف نامعلوم و نظارت بر کاربران محتویات کاربران را ذخیره کرده است. و به همین دلیل وی کلیه داده های کاربران را از سرورهای ربات پاک کرده است. در ابتدا برای متهم قرار وثیقه صادر اما در شعبه **پس از تحقیق از متهم قرار وی به کفالت تحفیف یافته و متهم با معرفی کفیل ازاد شده است. گزارش های پلیس فتا در خصوص موضوع و در خصوص بررسی تجهیزات رایانه ای کشف شده از متهم اخذ شده است. در دادسرا در خصوص اتهام ا. ص. مبنی بر دسترسی غیرمجاز به داده ها و سیستم های رایانه ای یا مخابراتی و تخریب و از کار انداختن و اخلال در داده ها با سیستم های رایانه ای و مخابراتی قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست و در خصوص اتهامات سایر متهمان قرار منع تعقیب صادر شده است. و پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. با تعیین وقت ، جلسه محاکمه در این شعبه برگزار شده است. در جلسه رسیدگی شاکی و متهم و وکلای وی حاضر شده اند. وکیل متهم طی لایحه در دفاع از متهم بیان داشته است. شاکی محترم اقای ا. م. ظ. ب. در بستر نرم افزار تلگرام که در حال حاضر در کشور پیرو عدم رعایت قوانین و مقررات در جهت پیشگیری از وقوع جرم و در صورت وقوع جرم عندالزوم در جهت کشف جرم و تعقیب متهم و تحقیقات پیرامون جرم به دلیل نداشتن دیتابیس و سرورهای اصلی شرکت تلگرام و نداشتن اقامتگاه قانونی در کشور مسدود گردیده و فیلتر می باشد. و بنابر اظهارات و اقاریر صریح شاکی طی ۷ سال گذشته با صرف هزینه های کلان بدون کسب هیچگونه مجوزی جهت فعالیت ازمراجع صالح نظیر وزارت صمت سازمان امور مالیاتی کشور جهت دریافت کد ایسیک و مشخص شدن رسته شغلی و سایر مراجع ذیصلاح و متولی در جهت اعطای مجوز جهت ایجاد کسب و کار و نهاد های نظارتی اقدام به ایجاد و راه اندازی چندین ربات تلگرامی با عناوین bichatbot و bchatbot و telecommentbot موسوم به بات های ناشناس با بیش از ۱۵ میلیون کاربر و درامد ماهیانه ۵۰۰ میلیون تومانی نموده اند که با توجه به نوع کارکرد ربات های مذکور (ناشناس) عمده افراد استفاده کننده و کاربران این بستر ایجاد شده از ناحیه شاکی غالبا مجرمین جوانان و نوجوانان کمتر از ۱۸ سال می باشند زیرسرورهای اصلی تلگرام در کشور موجود نیست و همین امر موجب عدم شناسایی افراد و مجرمین و اقبال کاربران استفاده کننده از این بستر می باشد. چرا که خاصیت و توجیه استفاده از این بستر ناشناس از ناحیه شاکی همین است. که کاربران ناشناس بمانند و در محیطی در امنیت کامل مرتکب هر قسم خرید و فروش و اعمال و اقوال غالبا مجرمانه بدون هیچ محدودیتی گردند چرا که در غیر این صورت ناشناس باقی نمی ماندند و مانند نرم افزارها و پیام رسان های بومی از قبیل ایتا و س. و بله و غیره مورد رصد و پیگیری نهادهای نظارتی و قانونی و مالیاتی قرارمی گرفتند. علی هذا موکل اقای ا. م. ص. که دانشجوی رشته نرم افزار و از نخبگان کشور در زمینه امنیت سایبری و تست نفوذ و باگ بانتی می باشد. و به صورت قانونی فعالیت می کند و سابقه همکاری با شرکت های داخلی و پلیس فتا را نیز دارا می باشد، پیرو اعلام مدیران این بات های ناشناس مذکور مبنی بر اینکه تمامی پیام ها و فایل های ارسالی کاربران از قبیل چت، فیلم و عکس های ارسالی کاربران از سرورها حذف می شوند و ذخیره نمی گردند، از روی کنجکاوی و بررسی صحت و سقم ادعای مدیران گرداننده این ربات ها که با منطق و تخصص و دانش موکل همخوانی نداشت به دنبال چرایی سوالات ایجاد شده در ذهن خود سعی در اطلاع از نحوه فعالیت و رویکرد این ربات ها می نماید. و مشاهده می کند که این ربات ها در کمال ناباوری بدون اتخاذ کمترین تدابیر امنیتی و بر خلاف ادعای مدیران این ربات ها مبنی بر عدم ذخیره سازی داده های شخصی افراد اقدام به ذخیره سازی اطلاعات بیش از ۱۵ میلیون نفر در غالب بیش از ۴۶۰ میلیون چت شخصی افراد و بیش از ۱۱ میلیون عکس و بیش از ۳ میلیون ویدیو نموده اند که عمدتا اطلاعات و محتوای خصوصی کاربران بوده و مدیران در این مدت اقدام به ذخیره سازی و نگهداری آنها می کردند، موکل با مشاهده این حجم وسیع از اطلاعات شخصی و محرمانه و حیثیتی افراد که بدون کسب اجازه از کاربران و بدون اطلاع استفاده کنندگان آن هم غالبا افراد زیر ۱۸ سال و نگرانی از اینکه این حجم از داده های شخصی افراد به چه دلیل بر خلاف وعده مدیران این بات ها توسط ان ها نگهداری می شود. و قصد و نیت این مدیران از نگهداری این حجم از اطلاعات شخصی افراد چه می باشد. از روی قاعده احسان و در جهت کمک به کاربران استفاده کننده از این بات ها و در راستای منافع آنها با داشتن انگیزه شرافتمندانه در جهت جلوگیری از سو استفاده افراد از قبیل مدیران این بات ها و دیگر افراد نظیر هکرهای کلاه سیاه و جلوگیری از فجایع اجتماعی آینده نظیر اخاذی از کاربران و خودکشی کاربران اقدام به حذف داده ها و اطلاعات مذکور نموده و متعاقبا در جهت اطلاع رسانی و جلوگیری از این اقدام بات ها در آینده در فضای مجازی به کاربران استفاده کننده از این ربات ها اطلاع رسانی می کند لذا نداشتن عنصر روانی مجرمانه و وجود انگیزه شرافتمندانه در انجام این اقدامات از سوی موکل کاملا محرز و مشخص است در نهایت پرونده آماده صدور رای است؛ در نتیجه دادگاه با عنایت به اوراق و محتویات پرونده ، ضمن اعلام ختم دادرسی، با در نظر گرفتن پروردگار بی همتا ، استعانت از یزدان دادار و با تکیه بر وجدان ، اخلاق و شرافت انسانی ، به شرح اتی رای صادر می کند.

((رای دادگاه))

در خصوص اتهام ا. ص. فرزند ع. ، متولد ۱۳۸۳/۰۳/۱۶، آزاد به قید کفالت، دارای دو روز سابقه بازداشت در این پرونده، با وکالت م. ا. و ح. ط. پ. ، مبنی بر دسترسی غیرمجاز به داده ها و سامانه های رایانه ای و تخریب داده های رایانه ای موضوع شکایت ا. م. ظ. ب. ، با بررسی اوراق و محتویات پرونده نظر به شکایت شاکی، گزارش مرجع انتظامی، آقا ریر صریح و مقرون به واقع متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی، این شعبه و نزد مرجع انتظامی به این نحو که متهم نفود به سرورهای متعلق به شاکی را پذیرفته و بیان داشته است. با انگیزه شرافتمندانه ی بررسی امنیت بات های متعلق به شاکی با حدود ۱۵ میلیون کاربر و در جهت تست نفوذ و باگ بانتی این اقدام را کرده است و پس از ملاحظه اینکه محتوای مکالمات کاربران در ربات ناشناس در سرورهای شاکی ذخیره شده است و این اقدام برخلاف وعده مدیران این ربات بوده است، اقدام به حذف کامل این داده ها کرده است ، و نظر به گزارش پلیس فتا در خصوص تفتیش و بررسی تجهیزات رایانه ای کشف شده از متهم که در ان ها محتوای رایانه ای زیادی در خصوص موضوع کشف شده است. که تاییدکننده ارتکاب بزه های فوق از ناحیه متهم است. و نظر به اینکه متهم خود فیلمی از خود تهیه و در فضای مجازی منتشر کرده است. و نقص امنیتی بات های شاکی را توضیح داده و به نفوذ به ان ها اقرار کرده است. و نیز نظر به لوایح وکلای متهم که در انها به صورت صریح ارتکاب رفتارهای انتسابی به متهم مورد پذیرش قرار گرفته است. و در انها صرفا به انگیزه شرافتمندانه و قصد غیرمجرمانه متهم اشاره شده است. و نظر به اینکه دفاع متهم و وکلای وی در خصوص اینکه تلگرام در *از طریق مراجع رسمی پالایش (فیلتر) شده است، موثر در قضیه نیست چه اینکه مسدود و فیلتر بودن یک سکو یا تارنما و به طور کلی فیلترشدن داده های رایانه ای که در راستای مواد ۷۴۹ و ۷۵۰ قانون جرایم رایانه ای صورت می گیرد، دلیلی برای عدم حمایت از ان داده ها نیست و در قانون جرایم رایانه ای بزه دسترسی غیرمجاز و تخریب داده به صورت مطلق شامل هرگونه داده می شود. و در هیچ کجای قوانین فعلی مقرره و گزاره قانونی وجود ندارد. که داده های پالایش شده را از شمول حمایت قانونی خارج کند همچنان که در رویه قضایی نیز به وفور آرایی صادر شده است. که دسترسی غیرمجاز به کاربری تلگرام یا اینستاگرام دیگری را قابل تعقیب و کیفر دانسته اند در حالی که این سکوها در حال حاضر در کشور ما پالایش شده اند و اساسا پالایش یک محتوای رایانه ای تصمیمی خطاب به ارائه دهندگان خدمات دسترسی است و نه ممنوعیتی برای مردم و اشخاص کشور جهت دسترسی به آن محتوای پالایش شده؛ به عبارت دیگر در مجموعه قوانین کشور ما هیچ ممنوعیت قانونی برای اشخاص برای دسترسی به محتوای فیلترشده وجود ندارد و در خصوص دفاع دیگر متهم و وکلای وی با این شرح که اقدام متهم نسبت به کاربران بات ها بوده و نه نسبت به شخص شاکی، این دفاع نیز موثر و قابل قبول نیست چه اینکه بزه دسترسی غیرمجاز نسبت به سرورهای حفاظت شده شاکی صورت گرفته است. و داده های حذف شده نیز بر روی سرورهای شاکی قرار داشته است. و هرچند ذخیره محتوای مکالمات افراد بر روی سرورهای شاکی بر خلاف نفع ، محرمانگی و امنیت کاربران آن بات ها است، اما مشخصا در حال حاضر این داده ها فعلا به لحاظ قرار داشتن بر روی سرورهای شاکی متعلق به وی است. و شکایتی نیز از ناحیه کاربران بات ها مطرح نشده است. که به موجب یک حکم قطعی قضایی مالکیت شاکی بر این داده ها نامشروع و غیرقانونی تلقی شود. (هرچند این خود می تواند موضوع پرونده دیگری باشد)؛ در نتیجه بنابر مراتب مذکور بزهکاری متهم ثابت و محرز است و دادگاه مستند به مواد ۷۲۹ و ۷۳۶ قانون جرایم رایانه ای ، مواد ۲٫۴ ، ۱۸٫۲۸٫۳۷ و ۳۸ ، بندهای ب و *، قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و تصویب نامه شماره ۵۶۲۶۱ /ت۶۲۲۹۸ه هیات وزیران درخصوص تعدیل میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مصوب سال ۱۴۰۳ ، متهم را بابت الف) اتهام دسترسی غیرمجاز به تحمل هشت ماه حبس تعزیری و ب) اتهام تخریب داده به پانزده ماه و یک روز حبس تعزیری محکوم می کند اما نظر به عدم سابقه محکومیت موثر متهم، اقرارهای موثر متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی و رسیدگی این شعبه و از همه مهم تر به لحاظ انگیزه شرافتمندانه متهم که کاملا از اوضاع و احوال پرونده و نحوه ارتکاب جرم قابل استنباط و احراز است. چه اینکه متهم با وجود دسترسی غیرمجاز به داده ها از انتشار گسترده آنها که می توانست نتایج فاجعه باری داشته باشد، خودداری کرده است و حتی در این زمینه مبادرت به اخاذی از شاکی و یا افراد غیر و کسب درآمد نامشروع نکرده است. بلکه با انتشار یک ویدیو اقدام خود را علنا تشریح کرده و به کاربران بات های مزبور انذار داده است. بنابراین هرچند این انگیزه و قصد نیک مسئولیت کیفری متهم را زایل نمی کند، اما از موارد بسیار مهم برای تعیین مجازات نامبرده است ، در نتیجه مستند به بندهای پلاک ، ت و ث ماده ۳۸ قانون مجازات و به بند ب ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، دادگاه مجازات حبس های ردیف الف و ب را تخفیف می دهد و به ترتیب به پرداخت جزای نقدی الف ) به میزان پانصد میلیون ریال و ب) ششصد میلیون ریال در حق دولت جمهوری اسلامی ایران تبدیل می کند. بدیهی است. بر اساس بند ث ماده ۱۳۴ قانون مزبور در مقام اجرای حکم فقط مجازات اشد (جزای نقدی بند ب) قابل اجراست و اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجرا شود، مجازات اشد بعدی اجرا می شود. و در این صورت میزان مجازات اجرا شده قبلی در اجرای مجازات اشد بعدی محاسبه خواهد شد. این رای حضوری است و ظرف مهلت بیست روز از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه های تجدید نظر *است

اما در خصوص اعتراض شاکی به قرار منع تعقیب شماره *صادر شده از شعبه **که به موجب آن در خصوص شکایت ا. ظ. ب. علیه ی. ش. ز. ، ا. ر. ، پ. ب. و پ. ش. ز. ، دایر بر افتراء ، دسترسی غیر مجاز، تخریب داده و سرقت داده به صورت گسترده قرار منع تعقیب صادر شده است و در مهلت قانونی به این قرار از ناحیه شاکی اعتراض صورت گرفته است با بررسی اوراق و محتویات پرونده و ملاحظه لایحه اعتراض شاکی نظر به اینکه قرار منع تعقیب صادر شده موجه، مستدل و مستند صادر شده است و اعتراض موثری به مفاد قرار و استدلال آن وارد نیست و قرار صادر شده از لحاظ شکلی و ماهیتی صحیح است و نظر به اینکه متهم اصلی پرونده که در خصوص وی به شرح بالا حکم محکومیت صادر شده اعلام و اقرار کرده است. که جرم را به صورت انفرادی و به تنهایی انجام داده است و اینکه نامبرده پس از ارتکاب جرم با یک گروه هکری صحبت کرده و اطلاعات خود را به شور و مشورت گذاشته است، دلیلی برای انتساب بزه به اعضای ان گروه نیست و دلیلی در پرونده که به صورت یقینی ارتکاب رفتارهای مادی جرم را به سایر افراد اثبات و احراز کند، در پرونده وجود ندارد. در نتیجه دادگاه اعتراض شاکی را وارد نمی داند و مستند به ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری قرار منع تعقیب مورد اعتراض را عینا تایید می کند.  این رای قطعی است رییس شعبه * : ۱۴۰۳/۰۷/۰۳