صورتجلسه نشست قضایی با موضوع: بررسی وضعیت معامله به قصد توثیق جهت اخذ وام بانکی
برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۴/۲۰
موضوع
بررسی وضعیت معامله به قصد توثیق جهت اخذ وام بانکی
پرسش
الف ملکی را به این نیت که خوانده بتواند با توثیق آن وام اخذ نماید، به خوانده منتقل مینماید و عقد بیعی منعقد نمیگردد. طرفین توافق مینمایند که پس از پایان اقساط، مالکیت رسمی به الف اعاده گردد. پس از پایان اقساط و فک رهن، ب از اعاده مالکیت به الف امتناع مینماید و الف دادخواست ابطال انتقال صورت گرفته از سوی خود به ب را به دلیل صوری بودن، تقدیم مینماید. حال بر فرض اثبات ادعای الف، ایا معامله صوری بوده و دادگاه میبایست حکم ابطال سند صادر نماید؟ و بر فرض که این دادخواست، قبل از پایان اقساط و فک رهن تقدیم شود، در حکم صادره تغییری ایجاد میشود؟
نظر هیئت عالی
الف- دعوی خواهان بعد از اتمام اقساط و فک رهن قابلیت استماع دارد و دادگاه میبایست حکم به ابطال سند انتقال رسمی را صادر نماید. ب- ولی دعوی خواهان قبل از اتمام اقساط قابلیت استماع ندارد زیرا خواهان (مالک اولیه) اذن در استفاده از سند مالکیت را جهت اخذ وام داده است.
نظر اکثریت
اگر اذن به توثیق ملک جهت دریافت وام داده باشد و به صورت کلی اذن به استفاده از اثار مالکیت داده باشد، در همان حد صحیح است و نمیتوان سند رهنی را باطل نمود. وفق ماده ۴۵۵ قانون مدنی، اگر بعد از عقد، ملک در رهن قرار گیرد، فسخ عقد، موجب زوال حق مرتهن نمیگردد؛ لذا در فرض سوال نیز چون فروشنده اذن به رهن گذاشتن ملک داده است، حق مرتهن به قوت خود باقی بوده و نمیتوان سند رهنی را باطل نمود.
نظر اقلیت
عقد فوق مصداق بارز معامله صوری بوده و باطل میباشد. سند رهنی بانک نیز میبایست باطل گردد.


