مرور زمان جرم فروش مال غیر

اختبار- فروش مال غیر زمانی مطرح می‌شود که شخصی بدون اجازه و مجوز قانونی، مال متعلق به دیگری را با علم به اینکه مالک آن نیست، به شخص دیگری منتقل کند.

مثلا فرض کنید شخصی می‌داند آپارتمانی متعلق به فرد دیگری است، اما آن را به نام خودش به خریدار می‌فروشد و پول معامله را دریافت می‌کند. مالک در زمان انجام معامله در مسافرت بوده و پس از بازگشت متوجه می‌شود که آپارتمانش فروخته شده است. او اکنون قصد شکایت از فروشنده را دارد؛ آیا با گذشت یکسال از معامله هنوز امکان شکایت علیه فروشنده وجود دارد؟

۱- مجازات فروش مال غیر

طبق ماده ۱ قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب ۱۳۰۸، کسی که با علم به اینکه مال متعلق به دیگری است، آن را بدون مجوز قانونی به شخص دیگری منتقل کند، کلاهبردار محسوب می‌شود و طبق مقررات مربوط به کلاهبرداری مجازات خواهد شد. همچنین اگر خریدار هم هنگام معامله از تعلق مال به دیگری آگاه باشد، مشمول همین حکم قرار می‌گیرد.

از آنجا که فروش مال غیر در حکم کلاهبرداری است، مجازات آن طبق ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری، شامل حبس از یک تا هفت سال، پرداخت جزای نقدی معادل مال به‌دست‌آمده و رد مال به صاحب آن است. این جرم از نظر مجازات، درجه چهار محسوب می‌شود.

۲- انواع مرور زمان در جرم فروش مال غیر

در قانون مجازات اسلامی سه نوع مرور زمان وجود دارد که هرکدام شرایط و مهلت جداگانه‌ای دارند.

الف) مرور زمان شکایت

مرور زمان شکایت، مهلتی است که بزه‌دیده برای طرح شکایت کیفری در اختیار دارد. پس از اصلاح ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی در سال ۱۴۰۳، فروش مال غیر از فهرست جرایم قابل‌ گذشت حذف شده است. بنابراین فی‌الحال این جرم غیرقابل گذشت است و مشمول مرور زمان شکایت نمی‌شود.

ب) مرور زمان تعقیب

مرور زمان تعقیب یعنی اگر در مدت مقرر قانونی، پرونده به صدور حکم قطعی نرسد، تعقیب متهم متوقف شود.

از آنجا که مجازات فروش مال غیر، یک تا هفت سال حبس است و جرم در درجه چهار قرار می‌گیرد، مرور زمان تعقیب آن ۱۰ سال است. مبدأ محاسبه، تاریخ وقوع جرم است. اما اگر تعقیب یا تحقیق آغاز شده باشد و پرونده به حکم قطعی نرسد، تاریخ آخرین اقدام تعقیبی ملاک قرار می‌گیرد.

ج) مرور زمان اجرای مجازات

مرور زمان اجرای مجازات زمانی مطرح می‌شود که حکم قطعی صادر شده، اما مجازات در مهلت قانونی اجرا نشده باشد. طبق ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی، برای جرایم تعزیری درجه چهار، مدت مرور زمان اجرای مجازات ۱۵ سال از تاریخ قطعی‌ شدن حکم است.

۳- جدول خلاصه مرور زمان فروش مال غیر