رأی وحدت رویه شماره ۱۲۵ – ۱۳۴۷/۸/۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور

۸ اردیبهشت ۱۴۰۰

۰ 7 خواندن این مطلب 4 دقیقه زمان میبرد

رأی وحدت رویه شماره ۱۲۵ – ۱۳۴۷/۸/۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور

مبدأ مهلت قانونی شکایت فرجامی دادستان ارتش از رأی دادگاه تجدیدنظر که ضمن ماده (۲۷۲) قانون دادرسی و کیفر ارتش ده روز از تاریخ اعلام رأی ذکر گردیده ده روز بعد از وصول رسمی دادنامه تجدیدنظر و پرونده مربوطه به دادستانی ارتش در غیر ایام تعطیل است زیرا:

۱- به‌موجب مواد (۲۳۸، ۲۶۹ و ۲۷۰) قانون دادرسی و کیفر ارتش دادستان دادگاه تجدیدنظر صادرکننده رأی اساساً فاقد اختیار قانونی برای درخواست رسیدگی فرجامی تشخیص گردیده و اعلام رأی به شخصی که اختیار و تکلیفی از لحاظ تسلیم شدن نسبت به رأی و یا اقدام به شکایت فرجامی ندارد منشأ اثر قانونی از جهت شروع مدت شکایت نمی‌تواند باشد.

۲- طبق قواعد کلی و عمومی دادرسی که به‌موجب ماده (۲۸۷) همان قانون در دادگاه‌ها و دادسراهای نظامی نیز برای موارد سکوت قانون دادرسی و کیفر ارتش لازم‌الرعایه شناخته شده و همچنین برحسب مستنبط از مدلول ماده (۲۳۷) قانون مذکور که می‌گوید ترتیب رسیدگی و صدور حکم در دیوان تجدیدنظر همان است که برای رسیدگی مرحله ابتدایی در دیوان حرب پیش‌بینی‌شده مگر اینکه صریحاً تکلیف دیگری مقرر گردیده باشد به‌طورکلی مقررات دادرسی مرحله ابتدایی یعنی دیوان حرب در مرحله تجدیدنظر هم لازم‌الرعایه خواهد بود و ازجمله در مورد قواعد ابلاغ و اعلام یا عدم اعلام رأی به دادستان ارتش به لحاظ سکوت مواد قانون مربوط به دادرسی مرحله تجدیدنظر باید رعایت شود.

۳- به‌موجب ماده (۳) قانون دادرسی و کیفر ارتش دادستان ارتش در اداره دادرسی ارتش انجام وظیفه می‌نماید و طبق ماده (۱۸) همان قانون تمام رأی‌های دیوان‌های حرب متشکل در قسمت‌های پایتخت و استان‌ها و شهرستان‌ها بایستی برای موافقت و اظهارنظر به اداره دادرسی ارتش فرستاده شود و اجرای رأی‌های دادگاه‌های مذکور موکول به موافقت دادستان ارتش و درج در حکم وزارت جنگ است و در صورت عدم موافقت دادستان ارتش بر طبق ماده (۱۶) قانون مذکور باید رفتار شود و به‌موجب ماده (۱۶) مزبور در مواردی که دادستان‌های دیوان حرب متشکل در واحدهای پایتخت و استان‌ها و شهرستان‌ها پس از صدور حکم از طرف دیوان حرب در مورد حکمی که قانوناً قابل تجدیدنظر است در ظرف مدت مقرر برای درخواست تجدیدنظر اظهار عقیده و اقدامی ننموده باشند دادستان ارتش می‌تواند پس از ملاحظه پرونده هرگاه حکم را قابل تجدیدنظر تشخیص بدهد در ظرف مدتی که قانوناً برای تجدیدنظر مقرر می‌باشد از آن حکم درخواست تجدیدنظر نماید و به‌موجب تبصره همان ماده شروع مدت برای درخواست تجدیدنظر از طرف دادستان ارتش از روز بعد از وصول حکم دیوان حرب به دادستانی ارتش محسوب می‌شود و ایام تعطیل ملحوظ نخواهد بود و به جهات مذکور و رعایت مدلول ماده (۱۶) قانون دادرسی و کیفر ارتش و تبصره آن در مورد آرای صادر از دیوان تجدیدنظر نیز از لحاظ ارسال آرا و پرونده‌های مرحله تجدیدنظر برای دادستان ارتش و تشخیص مبدأ مدت شکایت فرجامی دادستان ارتش بدون منظور داشتن ایام تعطیل مصادف با روز وصول دادنامه و پرونده ضرورت قانونی دارد.

مواد قانونی مرتبط:

ماده ۳ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: دادستان ارتش در اداره دادرسی ارتش که در پایتخت تشکیل می‌شود انجام وظیفه می‌نماید.

ماده ۱۶ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: در مواردی که دادستان‌های دیوان‌های حرب متشکل در واحدهای پایتخت و استان‌ها و شهرستان‌ها پس از صدور حکم از طرف دیوان حرب‌ در مورد حکمی که قانوناً قابل تجدید نظر بوده است در ظرف مدت مقرره برای درخواست تجدیدنظر اظهار عقیده و اقدامی ننموده باشند دادستان‌ ارتش می‌تواند پس از ملاحظه پرونده چنانکه حکم را قابل تجدید نظر تشخیص بدهد در ظرف مدتی که قانوناً برای تجدید نظر مقرر می‌باشد از آن‌ حکم درخواست تجدید نظر نماید.

‌تبصره- شروع مدت برای درخواست تجدید نظر از طرف دادستان ارتش از روز بعد از وصول حکم دیوان حرب به دادستان ارتش محسوب‌ می‌شود و ایام تعطیل ملحوظ نخواهد بود.

ماده ۱۸ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: تمام رأی‌های دیوان حرب متشکل در قسمت‌های پایتخت و استان‌ها و شهرستان‌ها بایستی برای موافقت و اظهار نظر به اداره دادرسی‌ ارتش فرستاده شود و اجراء آراء دادگاه‌های مذکور موکول به موافقت دادستان ارتش و درج در حکم وزارت جنگ است و در صورت عدم موافقت بر‌ طبق ماده (۱۶) رفتار خواهد شد.

ماده ۲۳۷ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: سایر ترتیبات رسیدگی و صدور حکم در دیوان تجدید نظر موافق اصولی است که برای دادرسی در دیوان حرب مقرر شده است.

ماده ۲۳۸ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: احکام و قرارهای دیوان تجدید نظر قطعی بوده و قابل اعتراض نیست جز در مواردی که به موجب ماده ۲۶۹ این قانون قابل رسیدگی‌ فرجامی (‌استدعای تمیز) باشد.

ماده ۲۶۹ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: موارد درخواست رسیدگی فرجامی به شرح پایین است:

۱- در صورت نقض قوانین موضوعه راجع به بزه و کیفر آن.

۲- در موارد عدم رعایت اصول و قوانین دادرسی کیفری در صورتی که عدم رعایت قوانین مذکور به اندازه اهمیت داشته باشد که در حکم دادگاه‌ مؤثر بوده و آن را از اعتبار حکم قانونی بیندازد.

ماده ۲۷۰ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: اشخاص نامبرده پایین حق درخواست رسیدگی فرجامی دارند:

۱- محکوم‌علیه کیفری.

۲- دادستان ارتش.

ماده ۲۷۲ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: مهلت درخواست رسیدگی فرجامی ده روز است و ابتدای آن از تاریخ اعلام رأی دادگاه محسوب می‌شود.

ماده ۲۸۷ قانون [منسوخ] دادرسی و کیفر ارتش مصوب ۱۳۱۸/۱۰/۴: هر گاه بازپرس‌ها یا دادستان‌ها و یا دادگاه‌ها در قسمت آیین دادرسی با اشکالات یا مواردی که در این قانون پیش‌بینی نشده است مواجه‌ شوند مطابق مقررات قانون آیین دادرسی کیفری عمل خواهند نمود.