هیات عمومی دیوان عدالت اداری: وزارت بهداشت اختیار تعیین ضوابط و مقررات استخدامی برای دانشگاه‌ها را ندارد

ابطال بند ۱۱ شرایط اختصاصی آگهی فراخوان استخدام عضو هیات علمی پیمانی مرکز جذب، امور هیات علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سال ۱۴‍۰۲

شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۳۳۱۰۱

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۴/۲

شماره پرونده: ۰۳۰۰۳۰۰

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای محمد باقر اوغازیان

طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۱۱ شرایط اختصاصی آگهی فراخوان استخدام عضو هیات علمی پیمانی مرکز جذب، امور هیات علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سال ۱۴۰۲

گردش کار:

شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۱۱ شرایط اختصاصی آگهی فراخوان استخدام عضو هیات علمی پیمانی مرکز جذب، امور هیات علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سال ۱۴۰۲ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته  اعلام کرده است که:

” محدود کردن داوطلبان شرکت کننده در فراخوان به انتخاب تنها دو دانشگاه و اجازه انتخاب تنها یکی از دانشگاه ها به شرح ذیل برخلاف قوانین می باشند:

۱- بر اساس مقرره موردشکایت اصل بیست و هشتم و بند ۹ اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نقض شده است؛ که در آنها به ترتیب اشاره شده است «هرکس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست، برگزیند» و «رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمام زمینه های مادی و معنوی از وظایف دولت است.» وفق این اصول هر گونه جذب و به کارگیری مستلزم رعایت شرایط عادلانه و برابر است و محدود کردن داوطلبان شرکت کننده در فراخوان در موارد موضوع شکایت سبب ایجاد بی عدالتی و نابرابری می گردد.

۲- همچنین  مقرره مورد شکایت مفاد بند ۲ سیاست های کلی نظام اداری ابلاغی مقام معظّم رهبری که عدالت محوری در جذب مورد تأکید و اجتناب ناپذیر دانسته شده است و ماده ۴۱ قانون مدیریت خدمات کشوری که ورود به خدمت و تعیین صلاحیت استخدامی را بر اساس رعایت مراتب شایستگی و برابری فرصت ها مشخص نموده است، را نادیده گرفته است.

۳- مضافاً، به استناد تبصره یک ماده ۸ (الحاقی سال ۱۳۸۱) آیین نامه استخدام پیمانی مصوّب سال ۱۳۶۸ هر گونه موارد استثنا در اِعمال مقرّرات مستخدمین پیمانی با تصویب شورای امور اداری و استخدامی کشور امکان ‌پذیر است که موارد موضوع شکایت در این مورد مصوبه ای از شورای امور اداری و استخدامی کشور ندارند.

۴- به علاوه، در هیچ یک از قوانین موضوعه از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری حکمی که متضمّن محدودیت برای انتخاب تنها دو دانشگاه و اجازه انتخاب تنها یکی از دانشگاه های نامبرده را به داوطلبان شرکت کننده در فراخوان داده باشد، وجود ندارد.

لذا، مستند به بند یک ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال بند ۱۱ شرایط اختصاصی آگهی استخدام بیستمین فراخوان جذب و استخدام عضو هیات علمی پیمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۴۰۲ را دارم.”

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

” آگهی استخدام بیستمین فراخوان جذب و استخدام عضو هیات علمی پیمانی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سال ۱۴۰۲

مرکز جذب، امور هیات علمی و نخبگان

 آگهی فراخوان استخدام عضو هیات علمی پیمانی

با استعانت از درگاه خداوند متعال و تبریک ایّام مبارک ماه رجب و همچنین گرامی داشت ایّام ا… دهه فجر انقلاب اسلامی به اطّلاع می رساند: مرکز جذب، امور هیات علمی و نخبگان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیستمین فراخوان جذب و استخدام عضو هیات علمی پیمانی در رشته های علوم پایه و بالینی دانشگاه ها / دانشکده های علوم پزشکی و مؤسّسات آموزش عالی وابسته را برگزار می نماید. خاطر نشان می سازد ثبت نام صرفاً از طریق سامانه فراخوان به آدرس  http://ippapp.behdasht.gov.ir به صورت متمرکز و اینترنتی بوده و ملاک ثبت نام در فراخوان اخذ کد رهگیری می باشد.

 مهلت ثبت نام الکترونیکی صرفاً به مدّت دو هفته از تاریخ  ۱۴۰۲/۱۱/۱۴ تا ساعت ۲۴ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲۸ می باشد.

…………….

شرایط اختصاصی

……………..

۱۱- داوطلبان مُجاز به شرکت در فراخوان دو دانشگاه می باشند. خاطر نشان می گردد صرفاً یکی از دانشگاه های مورد انتخاب ایشان می تواند از دانشگاه های (تهران – ایران – شهید بهشتی – شیراز – اصفهان – تبریز – مشهد – کرمان و اهواز) باشد.

تبصره: از بین اولویت های انتخابی متقاضی، اولویت با جذب در دانشگاهی است که هیات مرکزی جذب نسبت به تأیید نهایی آن اقدام نموده و متقاضی مکلّف است در اولین محلی که هیات مرکزی جذب تأیید می نماید به خدمت مشغول شود و اولویت بعدی از دستور کار خارج خواهد شد.

……………………….”

       در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی، املاک و تنظیم مقرّرات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره ۱۰۷/۲۷۰۰ مورخ ۱۴۰۳/۶/۱۳ توضیحاتی داده است که خلاصه آن به قرار زیر است:

” ۱- به موجب ماده یک قانون احکام دایمی اعلام شده است: «دانشگاه ها، مراکز و مؤسّسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان ها و پارک های علم و فناوری که داری مجوّز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم ، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط می باشند، بدون رعایت قوانین و مقرّرات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوّب هیات امنا که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان ها به تأیید رییس جمهور و در مورد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلح به تأیید رییس ستاد کل نیروهای مسلّح می رسد، عمل می کنند.»

۲- به موجب ماده ۱۱ آیین نامه اداری استخدامی اعضا هیات علمی دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی: «استخدام اعضای هیات علمی در بدو خدمت به صورت پیمانی و صرفاً از طریق فراخوان از بین متقاضیان واجد مدرک دکترای تخصّصی (Ph.D.) یا دانشنامه تخصّصی (بورد) یا بالاتر است. …»

۳- آگهی های جذب هیات علمی فرصتی برای جذب و بکارگیری نیروی متعهّد و متخصّص فارغ التحصیل از دانشگاه های علوم پزشکی کشور بوده و اکثر متقاضیان از نیروهای فارغ التحصیل جوان کشور بوده که طبیعتاً سوابق آموزشی، پژوهشی، مدیریتی و اجرایی این افراد از اعضای هیات علمی دانشگاه ها که فرصت کافی در قالب هیات علمی برای انجام آموزش، پژوهش، شرکت در کارگاه ها و غیره داشته اند، بسیار کمتر است. بنابراین با توجّه به اجازه شرکت اعضا هیات علمی برخی دانشگاه ها در فراخوان سایر دانشگاه ها، از آنجا که این امر به موجب تضییع حقوق سایر متقاضیان بوده و از دیگر سو شرکت اعضای هیات علمی در فراخوان سایر دانشگاه ها منجر به افزایش خروج اعضای هیات علمی مناطق محروم و گسترش تقاضا برای جذب در دانشگاه های برخوردار گردیده (مضافاً به این که دانشگاه ها در جذب اعضای هیات علمی برنامه های بلند مدّت و میان مدّتی را طراحی می نمایند)، لذا در راستای برقراری عدالت، رفع تبعیض و حفظ منافع شرکت کنندگان در فراخوان، ماده ۱۱ پیش بینی شده است.

بنابراین همان گونه که ملاحظه می فرمایید، برخلاف ادّعای شاکی این پرونده، مفاد بند ۱۱ آگهی فراخوان جذب هیات علمی با اصل ۲۸ قانون اساسی تناقضی نداشته و اتفاقاً در راستای اجرای این اصل تنظیم شده است. زیرا ماده مورد اعتراض عضو هیات علمی را از داشتن شغل که به آن مایل است منع ننموده  و برای دفاع از حقوق سایر شرکت کنندگان که اکثراً نیروهای بدون شغل و جوان می باشند. بر این اساس صدور رای به رد شکایت نامبرده مورد تقاضا است.”

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۴/۲ با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به این که هیات عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص مقرره مشابه دیگری به موجب رای شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۰۲ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۵ یکی از بندهای شرایط جذب اختصاصی فراخوان جذب و استخدام عضو هیات علمی پیمانی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۹۷-۱۳۹۶ را با این استدلال که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اختیار تعیین ضوابط و مقررات استخدامی برای دانشگاه ها را ندارد و این اختیار طبق ماده یک قانون احکام دایمی برنامه‌های توسعه کشور به هیات امنای دانشگاه ها واگذار شده ابطال نموده است، بنابراین مقرره مورد شکایت نیز به دلیل خروج از حدود اختیار قانونی وزارت بهداشت مغایر قانون بوده و مستند به بند یک ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود. این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

احمدرضا عابدی

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری